maandag 14 november 2016

Kristallnachtherdenking: dubbele maatstaven van Van der Laan (IMO)





= IMO Blog = 

Na wederom een hoop gesteggel was er dit jaar geen enkele Kristallnachtherdenking bij het monument ter nagedachtenis aan het Joodse verzet tijdens de oorlog. Hier hielden het Platform tegen Racisme en Uitsluiting en zijn voorganger het Comité tegen Racisme de afgelopen jaren hun ‘alternatieve’ herdenking, een herdenking die sinds 2011 niet meer door de gevestigde Joodse gemeenschap wordt ondersteund.
De NOS schreef daarover:

Facebookgroep ‘Time to stand up for Israel’ had laten weten ook een herdenking te willen houden op 9 november bij het Joods verzetsmonument bij het stadhuis van Amsterdam. Burgemeester Van der Laan zag dat niet zitten omdat het PSRU juist op die plek ieder jaar traditioneel de Kristallnacht herdenkt. Hij schreef een brief aan de gemeenteraad dat de nieuwe herdenking 200 meter verderop, naar het Daniel Meijerplein, verplaatst kon worden. Maar daar was de TTSUFI niet blij mee en besloot de herdenking te annuleren.
En:
Maar burgemeester van Amsterdam Van der Laan was bang voor ordeverstoring, net zoals vorig jaar. Toen verstoorde ‘Time to stand up for Israel’ de Kristallnachtherdenking van het PSRU; het platform zou anti-Israëlisch zijn.

Time to Stand Up for Israel had al op 10 november vorig jaar een aanvraag gedaan, en in een gesprek in oktober was er nog geen sprake van verplaatsing omdat er vorig jaar ordeverstoringen waren of omdat men het Platform voor wou laten gaan, zoals hier wordt gesuggereerd. Om een of andere reden is Eberhard van der Laan twee dagen voor de herdenking opeens van gedachten veranderd, maar daarover meldt de NOS niks. Ook neemt men niet even de moeite om na te vragen bij Time wat voor ordeverstoringen dat waren. Er was een persoon die tijdens de toespraak van de Palestijnse Haneen Zoabi erdoorheen begon te schreeuwen en toen door de politie is afgevoerd. Diegene is geen lid meer van Time. Enkele anderen hebben op de ramshoorn geblazen maar zij waren van de groep ‘Wachters’ volgens een artikel in Het Parool vorig jaar. Time zelf ontkent dat ‘hun mensen’ lawaai hebben gemaakt; zij vormden in stilte een kring rond het monument om dit symbolisch te beschermen. De NOS had ook hun versie van het gebeurde moeten opschrijven en niet alleen die van de gemeente.

Waardigheid
In de brief van burgemeester Van der Laan gaat hij uitgebreid in op de Kristallnacht, ‘de waardigheid van het Joodse monument’ en de perikelen van de afgelopen jaren. Opvallend is daarbij hoe mild hij oordeelt over het Platform en hoezeer hij de incidenten van vorig jaar Time aanrekent. Ook neemt hij het Time kwalijk dat men bij het monument wil herdenken opdat het Platform daar niet kan staan, en neemt hij het Platform tegen Time in bescherming, alsof de problemen daar pas begonnen. Het verstoren van een herdenking staat volgens de burgemeester gelijk aan het ontnemen van iemands grondrecht om te demonstreren, waaruit het recht op zijn eigen manier te herdenken voortkomt. Hij schrijft:

Mijn motief voor het stellen van dit voorschrift is de bescherming. Het betreft hier specifiek de bescherming van diegenen die juist vreedzaam stil willen staan bij de mensen voor wie de bescherming 78 jaar geleden te laat kwam. Herdenken mag een ieder op zijn eigen manier doen. Het vermogen om tegengestelde uitingen te verdragen, is juist de kracht van onze democratie, een beginsel dat wij hoog houden in Amsterdam.

Dat klinkt mooi, maar je vraagt erg veel van de Joodse gemeenschap als men maar moet verdragen dat wat voor een herdenking moet doorgaan ontaardt in een radikaal links en vooral anti-Israel feestje zoals vorig jaar gebeurde, toen Israels beleid tegenover de Palestijnen meermaals met de nazi’s werd vergeleken. Ik zou het persoonlijk even erg en ontoelaatbaar vinden als rechtsradikalen bij het monument zouden staan om de Kristallnacht te verbinden aan wat zij als de actualiteit zien en bijvoorbeeld het zogenaamde demoniseren van rechts en de PVV. Zoiets is gewoon totaal ongepast. Radikaal rechts mag demonstreren, zoals radikaal links dat mag, ook onder fraaie en eufemistische namen zoals ‘Stop Racisme en Uitsluiting’ (Wie wil dat nou niet? We zijn het alleen niet helemaal eens over wie er door wie wordt uitgesloten), maar niet altijd en overal. Dat lijkt ook Van der Laan te onderschrijven, waar hij bijvoorbeeld zegt:

Hieruit blijkt dat het verbinden van actuele thema’s met de voorbode van verreweg het ergste uit de menselijke geschiedenis uiterste zorgvuldigheid vereist. De voorbode van de Shoah leert ons bovendien dat we op zijn minst de verplichting hebben om kritisch om te gaan met uitingen van onverdraagzaamheid, zonder daarmee zelf onverdraagzaam te worden.
Bepaalde gedragingen die elders geduld worden, kunnen zich juist daar slecht verhouden met de waardigheid en hetgeen waar het monument voor staat.
Zonder te oordelen over de inhoud van een demonstratie wordt wel bekeken of die inhoud op een bepaalde locatie of tijdstip extra gevoelig ligt en tot wanordelijkheden kan leiden. Een dergelijke lijn wordt gevolgd als het gaat om het Nationaal Monument op de Dam en geldt -zeker op 9 november- ook voor het Joods Verzetsmonument. Het joods Verzetsmonument staat symbool voor de slachtoffers van onderdrukking, de vrijheid en voor diegenen die zijn opgestaan voor gerechtigheid.

Het past mijns inziens niet erg bij de waardigheid van het monument en ook het moment om iemand als Zoabi te laten spreken, die aan de lopende band Israel met de nazi’s liep te vergelijken. Voor nabestaanden van de Holocaust, die zelf vaak een band hebben met Israel en er familie hebben wonen, is dat zeer pijnlijk. Zij worden als de nieuwe daders weggezet die aan de verkeerde kant van de geschiedenis terecht zijn gekomen. Het Platform doet dit ook voortdurend, en plaatst zich in de traditie van het linkse verzet tegen de Jodenvervolging en hun tegenstanders in de rol van de nazi’s. Maar ook Van der Laan doet dit, in genoemd citaat waar hij zegt dat de les die we uit de Holocaust moeten trekken, is dat we waakzaam moeten zijn tegen onverdraagzaamheid (eens), en vervolgens alleen TTSUFI hiervan beticht en het platform op een lijn stelt met de mensen ‘voor wie bescherming 78 jaar geleden te laat kwam’.

Twee maten
Van der Laan lijkt met twee maten te meten: het Platform hoeft nergens rekening mee te houden ondanks de gevoeligheid van tijd en plaats, de waardigheid van het monument etc., terwijl hij Time een paar mensen die zich niet aan de (ook door haar gestelde) regels hielden, zwaar aanrekent. Het feit dat op de ‘herdenking’ van het Platform zeer radikale types afkomen, dat sprekers vaak bekend c.q. berucht zijn uit de radikale anti-Israel scene, en dat voor antisemitisme en de Kristallnacht zelf nauwelijks plaats is (het schijnt dat op deze ‘herdenking’ niet eens een minuut stilte wordt gehouden voor de slachtoffers van toen), vindt de burgemeester geen probleem. Waar hij wel over valt:

De inhoud van uw recente uitingen (op sociale media) en de wijze waarop u de kennisgevingen heeft ingediend, leveren bij mij concrete aanwijzingen op dat u niet slechts wil herdenken, maar dat het tevens of zelfs voornamelijk het Platform het zo lastig mogelijk wil maken om zijn wijze van herdenken voort te zetten. Met andere woorden; u wilt bij dat monument staan opdat het Platform daar niet kan staan.
En:
Bij de demonstratie van het Platform vorig jaar ontstonden verstoringen bij het monument, mede als gevolg van uw oproep, immers gepleegd door personen en groepen die gehoor hadden gegeven aan uw oproep en zich bij u hadden aangesloten.

Het is waar dat Time de Platformherdenking bij het monument wilde verhinderen; men heeft een zo ruime vergunningaanvraag gedaan (drie dagen van 12 in de middag tot 9 in de avond) dat het platform daar niks kan doen. De aantijging dat Time op sociale media heeft opgeroepen de herdenking te verstoren moet hij wat mij betreft nog bewijzen. Er is vorig jaar opgeroepen naar de platformherdenking te komen, in eerste instantie ook met Israelische vlaggen, wat ik zelf niet erg gepast vind omdat je dan wederom de aandacht weghaalt van waar het daar over moet gaan. Het gaat immers niet om voor of tegen Israel, maar om waardig herdenken zonder je eigen politieke visie op te dringen of de overlevenden van de slachtoffers van toen onnodig te krenken. Maar er is bij mijn weten niet opgeroepen de boel daar luidruchtig te verstoren.

Zoals gezegd waren de sjofarblazers volgens Het Parool leden van de Wachters, een mij onbekende groep die ‘als supportersvereniging van de staat Israël door het land reizen om zich daar waar het nodig is te laten zien’. Heeft Van der Laan informatie waaruit blijkt dat zij door de oproep van Time besloten naar de herdenking te komen, en dit niet al zelf van plan waren?

Dovend licht
Het Platform en Time beschuldigen elkaar over en weer van van alles. Leden van Time noemen het Platform antisemitisch; het Platform noemt Time in een nota bene officieel persbericht een ‘extreemrechtse gelegenheidsorganisatie, met de illustere naam: “Time to stand up for Israël” ‘. Niet alleen Time maar ook de gemeente moet het ontgelden:

Met de gemeente Amsterdam hebben een drietal gesprekken plaatsgevonden. We spraken met vertegenwoordigers van politie en de ambtenaar Openbare Orde. Zij werden van elke stap op de hoogte gehouden maar van enige steun van die kant is helaas geen sprake. Ook een beroep op de antifascistische- en antiracistische traditie van het gemeentebestuur van Amsterdam heeft niet geleid tot ondersteuning. Ook daar moeten we helaas vaststellen dat men zwicht voor druk vanuit rechtse hoek en gevreesd moet worden voor een dovend licht (om v. Randwijk te parafraseren).

Welja, weer plaatst men zichzelf met ronkende taal in de hoek van de slachtoffers die door nazi’s worden belaagd terwijl de gemeente voor deze duistere krachten zwicht. Het zal je maar gezegd worden. Wat een arrogantie jezelf zo ver verheven boven je critici te wanen, en wat een belediging voor de werkelijk dapperen en goeden van toentertijd.

Zoals in het begin reeds opgemerkt komt de burgemeester twee dagen voor de herdenking die Time bij het monument wilde houden (met o.a. de dochter van de initiatiefnemer van het monument als spreker), tot het besluit dat het risico op ordeverstoringen te groot is en de waardigheid van het monument daarmee wordt aangetast. Je zou zeggen: hij wist toch al eerder van de ordeverstoringen vorig jaar en het feit dat Time wilde verhinderen dat het Platform bij het monument haar soort van herdenking houdt? Vanwaar dit besluit op het allerlaatst? Welke nieuwe informatie kwam hem opeens ter ore? Is hij door bepaalde mensen gewezen op felle reacties op Facebook, zoals op de pagina van het Platform? Heeft iemand hem op de soms stevige politieke uitspraken op het account van Time activiste Sabine Sterk gewezen? Op sociale media worden wel ergere dingen geroepen. Zoals gezegd was bij de Platformherdenking een Fatah activist met een terroristisch verleden aanwezig, en op de gastenlijst stonden meer extreme figuren. Waarom tilt Van der Laan zoveel zwaarder aan het activisme van Time dan aan dat van het Platform, en waarom neemt hij dat zo expliciet in bescherming? Waarom lijkt hij blind voor het feit dat wat aanvankelijk een mooie herdenking was, waarin de Joodse gemeenschap en anti-racisten samenwerkten, is verworden tot een activistische bijeenkomst tegen rechts, Zwarte Piet en Israel?

Petitie
De negatieve houding van de gemeente is niet nieuw. Vorig jaar heeft de werkgroep ‘Joden in Verzet’ (bestaande uit Joodse oud-verzetsmensen, nabestaanden, en kinderen van Joodse verzetsstrijders) een petitie opgesteld en aan de burgemeester en wethouders van Amsterdam aangeboden, waarin wordt opgeroepen geen toestemming te geven voor de herdenking van het Platform bij het monument voor het Joodse verzet. De petitie werd niet in ontvangst genomen; men had geen tijd en vond het niet belangrijk. Blijkbaar is de stem van een deel van de Joodse gemeenschap niet belangrijk voor de burgemeester en het college. Deze mensen voelen zich door de hele gang van zaken geschoffeerd. Juist deze frustratie vergroot de kans op ongeregeldheden en botsingen rond het monument.

Het beste zou zijn als het weer gewoon bij een herdenking zou blijven voor iedereen die de Kristallnacht en de slachtoffers van toen wil herdenken; mensen die een politieke manifestatie of bijeenkomst willen houden tegen Wilders en andere radikaal rechtse of populistische partijen, tegen Zwarte Piet of tegen Israel, kunnen dat op een andere datum doen. En wie met Israelische vlaggen wil zwaaien en op de sjofar blazen om het huidige antizionisme te hekelen kan dat ook beter op een andere dag doen. Ik zou zelf misschien het liefste aan zo’n herdenking de waarschuwing voor zowel antisemitisme, Wilders, Trump, antiracisme en doorgeschoten Israelhaat verbinden, maar soms is less more en toont grootheid zich in de beperking. 

Ratna Pelle

NB: zie ook het pleidooi van Sebastien Valkenberg uit 2015: 

donderdag 10 november 2016

Kristallnachtherdenking in Amsterdam en het Joodse verzet

 

Het Monument voor het Joods verzet (Joseph Glatt 1988)

 

 

http://www.israel-palestina.info/actueel/2016/11/10/kristallnachtherdenking-amsterdam-en-joodse-verzet/

 

= IMO Blog =  

 

Ik dacht dat de ‘alternatieve’ Kristallnachtherdenking in Amsterdam vorig jaar een dieptepunt had bereikt met de toespraak van de Palestijnse Haneen Zoabi. Voor wie meent dat zij slechts redelijke kritiek op het Israelische beleid heeft gegeven, hier even een reminder. Dit schreef ik vorig jaar over haar toespraak:

Daarna ging het al snel over Israel, dat net zo erg zou zijn als de nazi’s toen. Voortdurend vergeleek ze de situatie toen met die in Israel nu. Zoals de Duitse meerderheid toen zweeg, zwijgen nu de meeste Israeli’s (ze bedoelt natuurlijk Joodse Israeli’s) wanneer er kerken en moskeeën in brand worden gestoken, een familie en een 15 jarige jongen worden verbrand en er ‘Dood aan de Arabieren!’ wordt gescandeerd. Heel clever roept ze een beeld op van een fascistisch Israel waar Palestijnen met goedkeuring van de regering voortdurend worden aangevallen, vernederd en gelyncht en hun huizen in brand gestoken. Israel zou al vanaf 1948 bezig zijn de Palestijnen etnisch weg te zuiveren (waar ze gezien de bevolkingsgroei onder Palestijnen bar slecht in geslaagd zijn), en zou via propaganda en demonisatie van de ander het Joodse publiek klaarstomen voor deze wandaden, precies zoals in Duitsland onder de nazi’s.

Door Joodse Israeli’s als de nieuwe nazi’s neer te zetten en Israel als een fascistisch land dat op dezelfde weg is met de Palestijnen als Duitsland indertijd met de Joden, ruit ze op tegen Joden en wakkert haat tegen hen aan. Niet toevallig dat een Fatah sympathisant met een terroristisch verleden en mensen die oproepen tot geweldtegen Israelische toeristen, er ook aanwezig waren. (Zie o.a. op de Blog van Keesjemaduraatje.)

 

Zwarte bladzijden

Ook zei ze dat ze ‘als Palestijnse te maken heeft met een staat die haar wil laten geloven dat ze moet lijden om het onrecht aan de joden ‘goed te maken’ en dat ze net zo’n racisme moet ondergaan als waarmee de Joden in het Duitsland van de jaren dertig vorige eeuw te maken kregen.’  Hoever gaat iemands inlevingsvermogen die zijn eigen situatie, voor een flink deel door de Palestijnen zelf veroorzaakt, vergelijkt met die van de Joden tijdens de opmaat naar de Holocaust? Ze mag van mij zoveel over het Palestijnse leed praten als ze wil, maar waarom op die dag, op dat moment en op die plaats, bij het monument ter ere van het Joodse verzet tijdens de oorlog? Juist daar zou het even niet over de Palestijnen mogen gaan, uit respect en eerbied voor de nabestaanden van de ergste massamoord in de geschiedenis. Israel is juist een antwoord op het antisemitisme en de Holocaust; zo zorgen Joden ervoor dat dit hen niet meer kan gebeuren. Veel Palestijnen (en andere Arabieren) stonden destijds aan de verkeerde kant en steunden de nazi’s. Ook tegenwoordig wordt soms, bijvoorbeeld door Hamas leiders, steun uitgesproken voor de nazi’s en hun antisemitisme. Dit wordt zelden bekritiseerd, integendeel. President Abbas sprak in 2010 zijn bewondering uit voor nazi-collaborateur moefti Haj Amin Al Husseini, en minimaliseerde in zijn eigen proefschrift de Holocaust. Mein Kampf is een bestseller onder Palestijnen. Dus misschien dat Zoabi het daar de volgende keer dat ze weer bij een dergelijke herdenking wordt uitgenodigd, eens over kan hebben? Dat zou leiden tot werkelijke verzoening en toenadering. Het zou een groots gebaar zijn van de Palestijnen wanneer zij over dergelijke zwarte bladzijden hun spijt zouden betuigen, in plaats van hun eigen lijden te vergelijken met de Holocaust.

 

Drie herdenkingen

Ik begrijp de woede die de toespraak van Zoabi opriep zeer goed. Je zou hopen en verwachten dat er een keer een einde komt aan deze kaping van de Kristallnachtherdenking door een uit extreemlinkse en migrantenorganisaties bestaand platform, maar de misère was dit jaar niet minder groot. Aanvankelijk leken er dit jaar drie herdenkingen te komen, één van het linkse platform dat Zoabi vorig jaar uitnodigde, één van het Centraal Joods Overleg dat sinds 2011 jaarlijks weer een eigen herdenking organiseert, en één door de actiegroep Time to Stand Up for Israel. Enkelen van hen waren vorig jaar bij de herdenking van het platform om in stilte te protesteren (ze vormden bijvoorbeeld een kring om het monument om dit symbolisch te beschermen) en hoorden Zoabi bij het monument ter ere van het Joodse verzet ‘Jeeews, Jeews’ gillen. Men besloot dat dit niet nog eens moest gebeuren en vroeg de dag na deze wanvertoning een vergunning aan voor een eigen herdenking in 2016 bij deze locatie. Slimme zet, en deze opzet leek te slagen. De gemeente had nog gebeld in oktober met de vraag of er geen twee herdenkingen mogelijk waren, maar het antwoord daarop was duidelijk. Hoewel het doel het verhinderen van de Platform herdenking was, wilde men er een waardige herdenking houden met o.a. nabestaanden van het Joodse verzet als sprekers.

 

Uiteraard was het Platform not amused, en schreef in een verontwaardigd persbericht onder andere:

Toen PSRU in augustus een aanmelding deed bij de gemeente van de jaarlijkse Kristallnachtherdenking bleek dat een ander extreemrechtse gelegenheidsorganisatie, met de illustere naam: “Time to stand up for Israël” de plek aan de Amstel al eerder had geclaimd.

 

Altijd makkelijk om je tegenstanders van een negatief label te voorzien. Wat er precies extreemrechts aan deze organisatie is, blijft verder onvermeld. Dat niet alle leden zich op sociale media altijd even genuanceerd uitlaten mag een feit zijn, dat maakt een organisatie nog niet extreemrechts. Dit zegt dan ook meer over waar dit Platform zelf staat.

Godwin

Het Platform week als alternatieve locatie uit naar de Uilenburgersjoel. Daar had men aanvankelijk liggen slapen, maar werd wakker en probeerde onder de overeenkomst met het Platform uit te komen omdat dit niet bij de eigen ideeën aansluit. Het Platform weigerde echter naar een andere locatie uit te zien en dreigde met juridische stappen, waarop de Uilenburgersjoel zich genoodzaakt zag de herdenking door te laten gaan. In een open briefschreef men onder meer:

 

De Uilenburgersjoel is een Joods cultureel en pluriform centrum, open en respectvol. Een plek waar iedereen zich welkom kan voelen. Dit staat haaks op de herdenking van het Platform: deze is niet cultureel, niet respectvol, niet open en niet verwelkomend. De Stichting Uilenburgersjoel distantieert zich dan ook van de inhoud van de programmering.

Daarop reageerde het platform nijdig met:

De traditionele Kristallnachtherdenking van PSRU wordt in het artikel in het NIW “niet cultureel, niet respectvol, niet open en niet verwelkomend” genoemd. Onbegrijpelijke verwijten omdat de elk jaar terugkerende bezoekers altijd spreken van een waardige, ingetogen en respectvolle herdenking die naast herdenken ook waakzaam wil zijn tegen nieuwe vormen van racisme en discriminatie. Het Platform wordt verweten “omstreden” te zijn en een “controversieel programma” te hebben. PSRU is in 2010 opgericht met een demonstratie tegen Engelse fascisten van de English Defence League die toen naar Amsterdam kwamen. (…)

“Omstreden? controversieel?” Het is een verwijt uit onmacht. Het zijn pogingen die ons doen denken aan het monddood maken van het linkse verzet tegen de opkomst van de nazi’s in de 30er jaren. Met alle gevolgen van dien.

 

Je kon er misschien op wachten, maar hij valt toch koud op je dak, deze Godwin. Jezelf vergelijken met de slachtoffers van de nazi’s wanneer je kritiek krijgt; je moet maar durven. Beste leden van het PSRU, er zijn geen nazi’s in Nederland die jullie of wie dan ook monddood willen maken. Er is wel een fel debat en polarisatie tussen verschillende bevolkingsgroepen, links en rechts en hoog- en laagopgeleid. Daarin wil men vanuit verschillende posities niet meer naar de mening van een ander luisteren. Dat geldt ook in het debat over de vraag hoe er herdacht moet worden en welke les we uit de Kristallnacht en de Holocaust moeten trekken. Daarin zijn jullie minstens even uitgesproken als de mensen die tegen jullie herdenking zijn. Overigens getuigt het van lef om Joden die hun eigen familieleden willen herdenken nu met de nazi’s te vergelijken die de Joden vervolgden en vermoordden. Het linkse verzet indertijd steunde de Joden, en vertelde ze niet wat ze moesten vinden en hoe ze zich moesten gedragen. Jullie doen dat wel. Joden mogen niet achter Israel staan, want dan doen ze hetzelfde als de nazi’s toen. Joden mogen ook niet alleen de Kristallnacht herdenken of huidig antisemitisme hekelen maar moeten vooral de nadruk leggen op discriminatie en racisme tegen andere groepen. En ze mogen niet boos worden als die andere groepen de Joodse geschiedenis voor hun eigen boodschap gebruiken, en daarbij zelf de grens met antisemitisme overschrijden. Op die manier plaats je jezelf juist aan de verkeerde kant van de geschiedenis, aan de kant van de antisemieten.

Holle retoriek

Je staat niet automatisch aan de goede kant als je de verschrikkingen van de Holocaust herdenkt en zegt op te komen voor de onderdrukten van nu. En tegenstanders van een dergelijke vertoning zijn niet automatisch rechts en zitten daarmee in het ‘foute’ kamp, het kamp van de antisemieten en de nazi’s indertijd. Op zichzelf is er niks mis mee als je wilt waarschuwen voor onverdraagzaamheid, uitsluiting en racisme in de huidige tijd, integendeel. Het vervalt echter in holle retoriek wanneer je zelf juist Joden uitsluit door te ontkennen dat er een probleem is met hedendaags antisemitisme dat grotendeels komt uit de hoek van allochtonen en de islam. Het is behoorlijk aanmatigend om Joden te willen vertellen hoe zij moeten herdenken, en hun kwalijk te nemen dat ze niet akkoord gaan met jullie manier. En met een haatzaaister als Zoabi en de aanwezigheid van antisemieten en ex-terroristen kom je ronduit aan de verkeerde kant te staan.

Het is eigenlijk van de gekke dat er verschillende herdenkingen zijn en dat er ieder jaar weer gesteggel over is wie waar hoe mag herdenken. Laat de Joodse gemeenschap bepalen hoe en wat, en organiseer een dag later je eigen activiteit ter nagedachtenis aan de Kristallnacht en de lessen die we daaruit zouden moeten trekken. Nodig uit wie je wilt, voor mijn part Appa en Abou Jahjah, om de Joden te vertellen dat ze de nieuwe nazi’s zijn en het huidige niet bestaande antisemitisme misbruiken om hun eigen wandaden te rechtvaardigen. En laat vervolgens een rechter oordelen of dit nog binnen de vrijheid van meningsuiting valt, zoals dat met Wilders nu ook gebeurt. Maar ga niet op de meest symbolische plaats, namelijk het Monument voor het Joodse verzettijdens de oorlog, een hysterische antizionist over Joodse privileges en Joodse apartheid laten schreeuwen. Dat is ongepast en kwetsend, en leidt daarmee tot protesten en alles wat juist niet bij een waardige herdenking hoort.

 

Ratna Pelle

 

Vervolgbrief aan NRC Ombudsman over berichtgeving Israël

 

 

http://www.israel-palestina.info/actueel/2016/11/09/vervolgbrief-aan-nrc-ombudsman-berichtgeving-israel/

 

Ratna Pelle

 

Beste Sjoerd de Jong,

 

Hartelijk dank voor de uitgebreide reacties in uw rubriek en naar mij persoonlijk op mijn open brief. Ik zal van mijn kant nog iets beter proberen te onderbouwen wat ik met een hetze tegen Israël bedoel, want dit zijn zware woorden, die niet op een enkele onhandige formulering, gevoeligheid mijnerzijds of verwarring omtrent het soort artikel (opinie of nieuwsartikel) zijn gebaseerd.

 

Ik ben het met u eens dat sommige kritiek op de krant, zowel vanuit sympathie voor Israël als voor de Palestijnen, niet zakelijk is en niet redelijk in wat men verwacht. De NRC gaat geen ‘Judea en Samaria’ schrijven, niet van ‘bevrijde gebieden’ spreken en niet serieus reageren op reacties van mensen die het over NSB Handelsblad hebben.

Toch kan ik de woede uit pro-Israël hoek deels wel begrijpen. Keer op keer wordt in de artikelen van Derk Walters en Leonie van Nierop Israël in een negatief daglicht geplaatst. Daar komen dan nog de columns van o.a. Carolien Roelants bij. Ook de radikale antizionist Abou Jahjah mocht in de NRC meermaals zijn visie geven, vaak zonder repliek vanuit pro-Israël zijde.

Schuld
De berichtgeving in de NRC gaat verder dan zakelijke kritiek op bepaald regeringsbeleid en het geven van (soms verontrustende) feiten. Steeds klinkt een bepaalde visie door op het conflict, op wie schuld is aan het uitblijven van vrede en wie welke stappen moet zetten. Soms expliciet, zoals in het ‘persoonlijke stukje’ van Derk Walters over de boude woorden van locoburgemeester Turgeman van Jeruzalem. Soms impliciet, zoals in het nieuwsartikelvorige week n.a.v. kritiek van de PLO op het bezoek van Kees van der Staaij aan Joodse nederzettingen.

 

Bestaansrecht
U schrijft dat u het zou toejuichen als de krant nog eens duidelijk maakt dat aan het bestaansrecht van Israël niet mag worden gemorreld. Dat ben ik erg met u eens. Het is echter niet voldoende als mensen dat eens per jaar in het redactionele commentaar lezen terwijl de rest van het jaar het ene na het andere eenzijdig-negatieve artikel verschijnt. In mijn open brief gaf ik een aantal recente voorbeelden van dergelijke berichtgeving. Die kunnen moeiteloos verder aangevuld worden. Behoudens een enkele uitzondering zijn eigenlijk alle artikelen negatief getoonzet richting Israël.

Ik zal de vier hoofdthema’s die steeds terugkomen in de berichtgeving van de NRC kort omschrijven, met mijn kritiek erop:

* Israël heeft een bijzonder sterke en succesvolle lobby, die ervoor zorgt dat het land steeds weer de hand boven het hoofd wordt gehouden en met kwalijke zaken wegkomt. 
Dit is ten dele waar, maar geldt evenzeer voor de andere kant, de Palestijnen en de Arabische landen, maar die lobby kan zich niet in de warme belangstelling van de NRC verheugen. Daarbij moet Israël zich ook steeds verdedigen tegen pogingen haar te delegitimeren en internationaal uit te sluiten.

* Israël kent vele en vaak fanatieke sympathisanten die alle kritiek op het land met antisemitisme verwarren. 
Dit geldt voor ieder land, zeker als het zo onder vuur ligt. Ook hier geldt: de anti-Israël activisten zijn minstens zo fanatiek, maar daar lezen we niet over. En de grens met antisemitisme wordt soms (bijvoorbeeld door Appa en Abou Jahjah) ook echt overschreden.

* Israël wordt steeds rechtser en nationalistischer, de democratie wordt steeds verder uitgehold, terechte kritiek op misstanden niet meer geduld. 
Dit klopt gedeeltelijk en baart mij ook zorgen, maar de NRC zet het soms wel heel erg aan. Men lijkt vaak te vergeten dat er nog steeds een voor het Midden-Oosten ongekende vrijheid van meningsuiting is, een bijzonder levendig debat in media en op universiteiten en er tientallen zeer kritische organisaties actief zijn die niet bang hoeven te zijn voor vage mannen die in opdracht van de president even de boel komen vertimmeren, zoals in Rusland of Turkije tegenwoordig normaal is.

Er is vrijheid van demonstratie en er zijn vrije verkiezingen. Het is ondanks alles een zeer divers land waar Arabieren meer mogelijkheden en rechten hebben dan in menig Arabisch land, waar vrouwen, homo’s en religieuze minderheden gelijk zijn, worden geaccepteerd en beschermd. Door deze zaken (vrijwel) nooit te benoemen ontstaat een vertekend beeld en wordt Israël door steeds meer mensen gezien als een soort schurkenstaat waar niet-Joden vogelvrij zijn. En dat draagt ook bij aan de delegitimatie van Israël.

Ook wordt delegitimatie van Israël verdekt gesteund door de NRC waar het bijvoorbeeld steevast de BDS beweging als vreedzaam protest tegen de bezetting neerzet (bijv. hier), hoewel oprichters en bekende activisten hiervan bij herhaling duidelijk maken tegen Israëls bestaansrecht en een twee-statenoplossing te zijn.

* De bezetting en vooral de bouw van nederzettingen zijn de oorzaak van het voortduren van het conflict. De Palestijnen zijn de onderliggende partij, de slachtoffers. Wanneer zij geweld gebruiken is dat minder erg dan wanneer Israël dat als sterkere partij doet. Daarom ook is Palestijns extremisme en opruiing minder problematisch en kunnen we dat als krant negeren. Wanneer Israël vrede zou willen kan het daarvoor zorgen; de positie van de Palestijnen is daarbij onbelangrijk. 
Uiteraard ligt het ingewikkelder en heeft de Palestijnse positie ook veel invloed op die van Israël. Zo is na het uitbreken van de tweede intifada de Israëlische vredesbeweging gedecimeerd en kwam Sharon aan de macht. Aanslagen, maar ook de vaak harde en eenzijdige kritiek van de internationale gemeenschap aan het adres van Israël versterken de nationalisten. De Palestijnse opruiing en verspreiding van Joden- en Israëlhaat is een groot probleem dat vrede evenzeer in de weg staat als het bouwen in de nederzettingen.

Een hele reeks voorbeelden uit de NRC heb ik de laatste weken besproken op mijn blog.

 

Suggestief
Door de onderwerpkeuze, de mensen die in interviews aangehaald worden (bijna altijd felle critici van het nederzettingenbeleid of juist felle supporters daarvan, maar zelden mensen die vanuit een gematigder positie met Israël sympathiseren), de bewoordingen en de eindeloze herhalingen van bepaalde zaken (de nederzettingen zijn illegaal volgens internationaal recht, en ook heel Oost Jeruzalem met al zijn voor Joden zo belangrijke plaatsen is ‘bezet Palestijns gebied’, de huidige regering is rechtser dan ooit, etc.) en suggestieve formuleringen (bijvoorbeeld ‘af en aan vliegen’ wanneer toevallig twee groepen parlementariërs tegelijkertijd in Israël zijn) krijg ik het gevoel dat de NRC inderdaad bezig is met een hetze.

 

Negatieve draai
Alles wat niet past in het plaatje van Israël als hoofdschuldige en Palestijnen als voornamelijk slachtoffer wordt weggelaten, zoals extreme uitspraken van Palestijnse leiders en imams, verijdelde aanslagen, gevonden messen bij checkpoints, corruptie en schandalen binnen de Palestijnse Autoriteit, brainwashing van kinderen door Hamas en PA in media, trainingskampen etc. En ook wanneer er wel aandacht wordt besteed aan bijvoorbeeld Palestijnse aanslagen en Israëli’s aan het woord komen, wordt daar vaak een voor Israël negatieve draai aan gegeven.

 

Derk Walters
Het ‘persoonlijke stukje’ van Derk Walters ‘over het leven in Jeruzalem’ is ook een sprekend voorbeeld. Inderdaad was op de website niet zichtbaar dat het een soort column was, maar het las als een lange tirade tegen Turgeman die alleen de Joden in zijn stad zou willen bedienen. Walters was duidelijk geschokt. Zo geschokt is hij nooit als Palestijnen na een ‘geslaagde’ aanslag snoepjes uitdelen op straat of Fatah functionarissen zo’n aanslag openlijk bejubelen. Hij plaatste, na ‘indringende correspondentie met enkele lezers uit Israël’, een minimale correctie dat het hier geen gemeentebeleid betrof. Fijn dat hij inzag dat dit nodig was; jammer dat dit niet vanzelf spreekt.

Jammer ook dat de aanslag die de aanleiding was voor Turgemans uitlatingen geen aandacht waard was. Het zal maar in je stad gebeuren. Ook Walters kan het slachtoffer worden van zo’n aanslag, net als de aangehaalde lezers. Over de angst en ontreddering na een aanslag en wat een dergelijke dreiging met gewone burgers in Israël doet, lees ik zeer zelden in de NRC.

Persoonlijk stukje
In juni had Walters ook al zo’n ‘persoonlijk stukje’ over Jeruzalem, en ook toen hekelde hij Joods nationalisme en extremisme. Aanleiding was de jaarlijkse Jeruzalemdag, waar hij een pubertje vond dat alle Arabieren dood wenste en hij de ‘tienduizenden extremisten met Israëlische vlaggen’ beschrijft die jaarlijks door de moslimwijk en langs de Arabische winkeltjes van de oude stad paraderen. Zou hij nou echt geen voorbeelden kunnen vinden van extreme Arabieren, die bijvoorbeeld veelvuldig oproepen tot het neersteken van Joden? Of vindt hij die gewoon minder interessant omdat zij in zijn ogen slachtoffer zijn en hun haat dus begrijpelijk is? Dergelijke suggestieve stukjes geven de indruk van een hetze.

Extreme uitspraken van Israëli’s kwamen niet alleen voor in diverse ‘persoonlijke stukjes’ van Walters, maar ook in nieuws en achtergrondartikelen. Uitgebreid werden soms zeer schokkende citaten van deze mensen gegeven, uiteraard zonder verdere context. De minstens even talrijke extreme uitspraken van Palestijnse politici, religieuze leiders en andere hooggeplaatsten krijgen zelden een plaatsje in de kolommen van de NRC.

Veilig
U haalt kort de verschillen in staatsvorm en samenleving aan tussen Israël en Palestina en de Arabische wereld. Ik geloof zeker dat dit een belangrijke oorzaak is voor de vaak zeer kritische berichtgeving over Israël: journalisten kunnen er makkelijk en veilig vertoeven, er is veel informatie beschikbaar, het is er relatief makkelijk werken en je loopt weinig gevaar als je je kritisch uitlaat over het land. Dat mag echter geen reden zijn de context van zaken, argumenten en feiten die Israëls positie en beleid meer inzichtelijk maken, systematisch weg te laten, evenals Palestijns extremisme.

 

Met vriendelijke groeten,

Ratna Pelle


Deze open brief werd verzonden naar de ombudsman van NRC en eerst gepubliceerd op OpinieZ

 

maandag 31 oktober 2016

Monika Schwarz-Friesel over groeiend antisemitisme in Europa

 

Volgens Monika Schwarz-Friesel is het prima mogelijk om antisemitisme te onderscheiden van legitieme kritiek op de staat Israel.

 

___________

 

 

'In the past 10 years, anti-Semitic comments on the internet and in letters to editors have almost tripled'

European anti-Semites increasingly playing victim in classic ‘perpetrator inversion,’ says expert

If you thought you noticed increasing Jew-hatred online and in mainstream European media, you were right — and Professor Monika Schwarz-Friesel can quantify that scientifically

By Marc Neugroschel October 5, 2016, 3:17 am

http://www.timesofisrael.com/european-anti-semites-increasingly-playing-victim-in-classic-perpetrator-inversion-says-expert/

 

JERUSALEM — One of Europe’s most distinguished anti-Semitism researchers, Monika Schwarz-Friesel, has an alarming message: Scientific measures indicate a massive upsurge of Jew-hatred on the internet, as anti-Semitism reestablishes itself as an increasingly visible element in European mainstream discourse.

A psychologist, linguist and professor of cognitive science at the Technical University of Berlin, Schwarz-Friesel is one of the most quoted experts on anti-Semitism in both international academic literature and the German media.

In her numerous publications she analyzes and exposes new manifestations of old anti-Semitic sentiments — disguised though they might be — employing much of the same Jew-hatred that has been shaping European discourse throughout the years, even when officially outlawed.

These analyses are evidence that recent anti-Israeli tropes demonizing the Jewish state are actually work-arounds of old anti-Semitic sentiments that have been with us for two millennia.

Monika Schwarz-Friesel is currently on sabbatical in Jerusalem. (Marc Neugröschel/Times of Israel)

As the go-to scholar on anti-Semitism in Europe, in March 2016, Schwarz-Friesel delivered a keynote speech at the Berlin Conference on Combating Anti-Semitism in the Bundestag (the German federal parliament) which was attended by 100 lawmakers from 40 countries. In 2015 she wrote a much noted expertise that was part of the testimony against German journalist Jürgen Elsässer in a court case, in which the latter sued the publicist and former politician Jutta Ditfurth for calling him a “glowing anti-Semite.”

And now, to further amplify her research outside of Europe, an English translation of her much celebrated study titled “Inside the anti-Semitic Mind” (co-authored with former Brandeis University president, Jehuda Reinharz), will be available this upcoming November.

Currently, Schwarz-Friesel, is spending the last part of her sabbatical in Jerusalem, where she met with The Times of Israel on Hebrew University’s Mount Scopus Campus to share some insight into the truly disturbing results of her research.

Your book “Inside the anti-Semitic Mind” reviews over 15,000 letters, emails and other correspondence that have been addressed to Israeli embassies and Jewish institutions all over Europe. What do these correspondences reveal?

Many of these letters employ classical anti-Semitic stereotypes in order to abuse their addressees, while demonizing the state of Israel and Jews. Jews in general are blamed for alleged crimes by the State of Israel that is slurred as “a hypocritical terror regime, living of the blood of Palestinians,” or a nation of “child-eaters.” Zionism is being equated with racism and Israel is being called an “apartheid regime,” posing the greatest danger to world peace. Such ideas have nothing to do with the reality on the ground. Instead they reflect classic anti-Semitic stereotypes that have been with us for 2,000 years and that brand Jews as murderers and an omnipresent evil force in the world.

It is hard to believe that such views are prevalent in contemporary European mainstream discourse. Aren’t they just characteristic of uneducated, radical subgroups?

Unfortunately, no. The authors of the anti-Semitic letters that we reviewed included students, lawyers, journalists, doctors, priests, self-employed entrepreneurs, politicians and even university professors.

‘Israel and Jews are being portrayed as overly powerful and vengeful child murderers’

But still, people who address letters to Jewish institutions in order to condemn the State of Israel are not necessarily a representative sample of society.

True. However, other inquiries reveal the same anti-Semitic patterns as well in other domains, such as the social media and even in the quality press. In the framework of a new research project on anti-Semitism in the world wide web, supported by the German Research Foundation, I am currently reviewing Facebook posts and reader comments on articles in the quality media. What I am finding so far is a replication of the same anti-Semitic stereotypes. Israel and Jews are being portrayed as overly powerful and vengeful child murderers. Indeed, speaking for Germany, throughout the past 10 years, anti-Semitic content in comments on the internet and in letters to editors has almost tripled.

Is this upsurge of anti-Semitism on the internet paralleled by a similar development in the quality media?

There are ongoing investigations, the intermediate findings of which raise the suspicion that this could be the case indeed, though it’s too early yet to draw such conclusions with certainty. However, we don’t even have to wait for the definite results of these studies in order to establish that anti-Semitism has resurfaced as an evident element in mainstream European discourse. Just think about the utterances of writer Günter Grass or of the journalist Jakob Augstein that portray Israel in terms of classic anti-Semitic clichés, according to which Jews are a menace to mankind and control world politics.

In addition, there is less and less resistance to anti-Semitic utterances. A case in point is the lack of objection upon the conclusion of the speech by Palestinian Authority president Mahmoud Abbas to the European Parliament last June, which raised the false accusation that rabbis asked the Israeli government to poison the water of Palestinians. Abbas even received standing ovations after this speech, which promoted the classic anti-Semitic slur that Jews are well-poisoners.

Most of the examples that you mention involve anti-Semitic demonizations of the State of Israel…

There is a global Israelization of anti-Semitic discourse. The articulation of traditional anti-Semitic stereotypes by projecting them onto Israel is by now the most dominant manifestation of modern Jew hatred.

But isn’t it difficult to distinguish such Israel-focused anti-Semitism without being liable to declaring all criticism of Israel per se to be anti-Semitic?

Not at all! Scientifically we can draw a very clear distinction between criticism of Israel and anti-Semitism. We give many examples for both types in our book. Those who claim that criticism of Israel and anti-Semitism cannot be distinguished do so in order to excuse or marginalize anti-Semitic views.

A lot of people express concerns that they would not be allowed to criticize Israel without being labeled as anti-Semites…

‘None of the authors of the letters that criticized Israel without being anti-Semitic voiced any concerns that they could falsely be accused of Jew-hatred’

Yes. And remarkably, in the material that we reviewed, this concern is expressed exclusively by authors of letters that are actually anti-Semitic. None of the authors of the letters that criticized Israel without being anti-Semitic voiced any concerns that they could falsely be accused of Jew-hatred. It is the anti-Semites who actually commit the kind of false accusation which they claim to be a victim of, in order to deny their hatred of Jews. This implies a victim-perpetrator-inversion, which is a historically deep-rooted pattern in the standard repertoire of anti-Semitic constructions. Already in the 19th century anti-Semites accused Jews to use their alleged control over the media to censor and delegitimize anti-Jewish criticism.

Let’s discuss another concrete example of Israel-focused anti-Semitism. A German author called Christian Ebener recently published a travelogue of a road trip through the Middle East that also brought him to Israel about which he writes:

“Our short stopover in this […] state and the three days on the boat [from Haifa to Lavrio, Greece, which involved an encounter with a Palestinian passenger] have revolutionized our idea of the Jews. I used to think that this religious community is one of the most persecuted and suffering groups of mankind, which was abused over and over again throughout history up to point of annihilation. But today, I have to recognize that this is only one side of the coin. The other side is that Jews, in spite of their bitter experience are no better, as they persecute and kill people of different nationality and faith with the same kind of brutality.”

‘Equating Jews with Nazis invokes the victim-perpetrator-inversion’

Slurring Jews collectively as a people of culprits, this statement is clearly anti-Semitic. Equating Jews with Nazis, it also invokes the victim-perpetrator-inversion. A baseless vilification of Israel, which, without giving any evidence, except for the narrative of a random Palestinian on a boat, is slandered as a regime that conducts Nazi-like persecution and killings of national and religious minorities, is taken as a justification to condemn all Jews, be they Israeli or not. In addition to the quotation that you just mentioned, there is another paragraph in the same book, where Ebener questions the legitimacy of Israel’s very existence. This is another typical trope of contemporary anti-Semitism.

It would be absurd to suggest that such slander cannot be separated from founded criticism of particular Israeli policies.

Many people are concerned that anti-Semitism in Europe could further be aggravated by the massive influx of refugees from the Middle East.

Many of the refugees that have been pouring into Europe recently come from societies that are deeply anti-Semitic. It would be foolish to assume that their anti-Semitism can be educated away in a few years and that it won’t leave its mark on European societies.

 

donderdag 27 oktober 2016

Koppen boven berichtgeving MO-conflict vaak in het nadeel van Israël

 

 

http://www.israel-palestina.info/actueel/2016/10/27/koppen-berichtgeving-mo-conflict-vaak-nadeel-israel/

 

– Door Tjalling –  

 

Het is zo langzamerhand genoegzaam bekend dat er in Nederland en de hele Westerse wereld al tientallen jaren opvallend kritisch wordt gepubliceerd over Israël. Dit blijkt vaak ook uit titels die boven de berichtgeving daarover worden geplaatst.

Wanneer er bij incidenten mensen zijn omgekomen door Israëlisch vuur, wordt dat ook letterlijk zo verwoordt in de titel.
Als er mensen om zijn gekomen door toedoen van Arabische functionarissen, dan prijkt er boven een bericht daarover een algemeen gestelde titel.

Op 12 oktober in HLN een kort bericht over een twintigjarige gedode Palestijn. Hij zou zijn gedood tijdens een confrontatie met Israëlische soldaten. Boven dit korte bericht de titel: ‘Palestijn gedood door Israëlische soldaten in Oost-Jeruzalem’. Geen twijfel mogelijk dus en van het berichtje zelf wordt men ook niet veel wijzer, want toelichting ontbreekt. Wat die ‘confrontatie met Israëlische soldaten’ nu precies inhield wordt niet duidelijk gemaakt. Mogelijk dat de Palestijnse man de Israëlische soldaten had willen aanvallen of een aanslag had willen plegen.

 

Op 25 oktober verscheen in het AD, en vele andere media, een zelfde bericht over de dood van een Israëlische jongen met als titel ‘Israëlische tiener gedood bij grens Egypte’. In het bericht zelf wordt duidelijk gemaakt dat ‘de jongen zou zijn neergeschoten door een Egyptische agent, die hem naar verluidt aanzag voor een smokkelaar’. Men zou dan een titel verwachten iets als ‘Egyptische agent schiet Israëlische tiener neer aan grens Gaza-Israël’. Kennelijk komt dàt te hard aan, dus als er vanaf Arabische kant raak wordt geschoten dan maar een algemener gestelde titel gebruiken.

 

Een meer algemeen gestelde titel wordt trouwens ook vaak geplaatst boven berichten waaruit niet duidelijk blijkt waardoor, of waarom, mensen nu precies zijn omgekomen. Opvallend is wel dat dàn eerst de Arabische visie op het betreffende gebeuren wordt gemeld, pas daarna die van Israëlische zijde. Voorbeelden van dergelijke verslaggeving zijn korte berichten op 13 oktober in HNL en Trouw over de dood van een tienjarig Palestijns kind waarvan niet duidelijk is waardoor het om het leven is gebracht. Die onduidelijkheid blijkt overigens ook uit het feit dat er door de twee kranten verschillende titels zijn geplaatst boven die berichtgeving over de dood van het Palestijnse kind. HNL kopt met: ‘Palestijns kind gedood aan grens tussen Israël en Gaza’, Trouw met ‘Israël ontkent doodschieten Palestijnse jongen’.

 

woensdag 26 oktober 2016

Nederlandse politici vliegen af en aan op luchthaven Ben-Gurion (IMO)

 

 

http://www.israel-palestina.info/actueel/2016/10/26/nederlandse-politici-vliegen-af-en-aan-op-luchthaven-gurion-nrc/

 

= IMO Blog =  

Na maanden van suggestieve en eenzijdig negatieve berichtgeving over Israel stond er afgelopen donderdag wederom een suggestief stukje in NRC Handelsblad. Aanleiding voor de schrijflust wat betreft Israel was dit keer kritiek van de PLO op het bezoek van o.a. SGP voorman Van der Staaij aan Joodse nederzettingen. Om te beginnen hier een voorbeeld van neutralere berichtgeving over de zaak, in Elsevier. Met als kop ‘Palestijnen woedend over SGP-bezoek aan ‘extremisten’ in Israël’  vervolgt men in de lead met de belangrijkste informatie:

De Palestijnse PLO heeft Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib (PvdA) een boze brief gestuurd vanwege een bezoek van SGP-voorman Kees van der Staaij aan Israël. Van der Staaij en Arib zijn niet van plan zich iets aan te trekken van de kritiek.

Het woord ‘woedend’ is wellicht wat aangezet, maar verder is dit een nuchtere en zakelijke weergave van de feiten. De groep bezocht waarschijnlijk verschillende plaatsen in Israel, maar ging ook een dag naar plaatsen in de nederzettingen, zoals het vervolg van het artikel weergeeft. Vind je dit artikel nog te gekleurd omdat men in kop en lead niet van nederzettingen spreekt, dan is het stukje in Jonet misschien een goed voorbeeld van hoe het wel kan. Onder de kop ‘Palestijnen vangen bot na bezoek Van der Staaij’ vertelt men de lezer kort en bondig wat er aan de hand is:

De Palestijnse regeringspartij PLO kon het niet waarderen dat het Nederlandse Tweede Kamerlid Kees van der Staaij (SGP) onlangs in de herfstvakantie een Israëlische nederzetting bezocht. De partij diende een klacht in bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib (PvdA). Zij wijst de Palestijnen erop dat Nederlandse parlementariërs op eigen initiatief een bezoek kunnen brengen aan plekken die zij belangrijk vinden.

Vervolgens wordt gesproken van een ‘Israëlische nederzetting op de Westelijke Jordaanoever, die ligt in bezet Palestijns gebied’. Bij de Grot van de Patriarchen staat correct dat daar ‘de aartsvaderen zouden liggen begraven’, informatie die bij de NRC ontbreekt, want die vind het belangrijker toe te voegen dat die bij de moslims bekend is als de Ibrahimi moskee.

Dan de NRC. De kop luidt: ‘PLO boos over bezoek SGP’er Van der Staaij aan nederzettingen’, en als onderkop: ‘Verschillende parlementariërs bezoeken Israël. De activiteiten van Kees van der Staaij zijn controversieel’. De belangrijkste info ontbreekt hier; men vindt het belangrijker om Van der Staaijs bezoek direct in een negatief daglicht te plaatsen. De PLO (en blijkbaar ook de NRC) vinden die activiteiten controversieel. Dat heet een mening, en die hoort thuis op de opiniepagina. Er had wel kunnen staan: ‘Bezoek van der Staaij aan nederzettingen volgens Palestijnen controversieel/contraproductief/een provocatie’ of welk ander etiket ook, mits men dat heeft gezegd. In het vervolg komt dan aan de orde wie dat waarom vindt en de reactie van Van der Staaij.

De NRC gaat verder met het framen van de gebeurtenissen:

Het is herfstreces in de Tweede Kamer, en dus vliegen Nederlandse politici af en aan op luchthaven Ben-Gurion van Tel Aviv. Dinsdag arriveerde er een grote VVD-delegatie, onder wie de Kamerleden Fred Teeven, Sjoerd Potters en Jeroen van Wijngaarden. Hun reis, die onder meer naar Tel Aviv, Jeruzalem en Ramallah voert, is georganiseerd door Israël-lobbyclub CIDI.

Het gaat om welgeteld twee groepen die deze week Israel bezoeken, dan is ‘af en aan vliegen’ nogal sterk uitgedrukt. Of politici ook gebruik maken van het herfstreces om andere landen te bezoeken weten we niet, maar het zou zomaar kunnen. En of politici Israel vaker bezoeken dan andere landen en er een sterkere en warmere band mee hebben (zoals de NRC met dit zinnetje lijkt te suggereren) weten we evenmin. Uiteraard vermeldt de NRC niet dat pro-Palestijnse organisaties geregeld zwaar gesubsidieerde reizen naar Israel en de Palestijnse gebieden aanbieden, waar men een zeer eenzijdig programma krijgt voorgeschoteld. Sabeel is wat dit betreft berucht. Ik ben zelf overigens ooit mee geweest met een reis van CIDI jongerenorganisatie CIJO, en die was niet eenzijdig pro-Israel maar behoorlijk afwisselend. Naast een bezoek aan een nederzetting brachten we ook een bezoek aan het Museum on the Seam in Jeruzalem, vertelde een activistische Palestijnse vrouw uit Oost Jeruzalem over wat Israel allemaal voor vreselijks heeft gedaan, en hadden we een workshop van de Parents Circle. Dit is een nobel initiatief waarin nabestaanden van geweld aan beide kanten met elkaar in gesprek gaan en over de noodzaak van vrede en verzoening praten. Helaas wezen beiden in onze workshop dezelfde boosdoener aan: de bezetting. Daardoor was van een werkelijke dialoog en verzoening in mijn ogen geen sprake.

Controversiëler was de aankomst, dezelfde dag, van een collega-Kamerlid: Kees van der Staaij. Anders dan de VVD’ers reist de fractievoorzitter van de SGP, samen met 22 andere christelijke pro-Israël-parlementariërs uit de hele wereld, naar Joodse nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever.

Controversiëler – dus ook de CIDI reis was al op het randje? Die hele CIDI reis lijkt hier vooral de functie te hebben als opstapje naar het werkelijke ‘schandaal’ en onderwerp van de kritiek van de PLO. Nooit een gelegenheid onbenut laten om te benadrukken hoe goed geolied en invloedrijk de Israellobby wel niet is. Ook hier weer dat suggestieve woord ‘controversieel’ waarin de mening van de krant hinderlijk doorklinkt.

In Hebron bezocht de SGP’er woensdag de Grot van de Patriarchen, bij moslims bekend als de Ibrahimi-moskee. Terwijl de parlementariërs er waren, had Israël vanwege het joodse Loofhuttenfeest moslims de toegang tot deze heilige plaats ontzegd. Ook sprak Van der Staaij met de burgemeester van Efrat, tevens voorzitter van de koepelorganisatie van Joodse kolonisten.

Voor zowel Joden als moslims is de toegang tot deze plek beperkt. De grot staat grotendeels onder het beheer van een islamitische waqf. In 1994 werd het gebouw na een bloedbad in een apart Joods en een islamitisch deel gesplitst, waarna in de Hebron agreement van 1997 afspraken werden gemaakt over de veiligheid in Hebron na een gedeeltelijke Israelische terugtrekking. Uit veiligheidsoverwegingen wordt op enkele religieuze Joodse feestdagen de grot voor moslims gesloten. Andere delen zijn maar enkele dagen per jaar voor Joden toegankelijk. Maar in plaats van deze regelingen te vermelden, noemt men alleen dat hij nu voor moslims is afgesloten, want dat is weer lekker negatief naar Israel. Wederom ontbreekt in NRC het belang van deze plaats voor Joden, of de lange Joodse geschiedenis van Hebron, want dat kan als pro-Israel overkomen en als rechtvaardiging van Israels aanwezigheid daar nu, en dat moet ten allen tijde worden vermeden. ‘Zeg nooit iets positiefs over Israel als het niet strikt noodzakelijk is (en zelfs dan kun je het vaak gewoon nalaten zonder dat je als journalist of wij als krant daar gezeik mee krijgen)’, aldus het informele handboek voor de NRC journalist die over Israel en de Palestijnen schrijft.

Het artikel vervolgt op een wat zakelijker toon over de kritiek van de PLO en de reactie van Van der Staaij daarop, om af te sluiten met:

De politici zullen onder meer deelnemen aan een congres ter ere van de ‘bevrijding en vereniging’ van Jeruzalem. Internationaal wordt Oost-Jeruzalem gezien als gebied dat Israël bezet houdt.

Overigens zouden ook de VVD’ers een Joodse nederzetting bezoeken, maar dit programmaonderdeel is geschrapt.

Ja, beste lezers, Oost Jeruzalem is illegaal bezet Palestijns gebied, vergeet dat niet, en vandaar is het ook helemaal niet vreemd dat UNESCO de Tempelberg en de Klaagmuur (beide bezet Palestijns gebied) alleen bij de Arabische namen noemde in hun onlangs aangenomen resolutie hierover. Nee, dat staat er niet, maar het had niet veel gescheeld. In Oost Jeruzalem liggen dus de belangrijkste Joodse heilige plaatsen, plaatsen waar de Joden woonden lang voordat er Palestijnen waren. Ook de oude Joodse wijk ligt er. Het is absurd dat de VN dat als bezet gebied ziet. Het klopt dat de Groene Lijn – de wapenstilstandslijn van 1949 – dwars door de stad loopt tussen het oude gedeelte en de nieuwere Joodse stad. Maar in alle tot nu toe voorgestelde vredesplannen wordt die lijn niet als grens genomen maar een speciale regeling voorgesteld voor de oude stad met zijn heilige plaatsen voor Joden, moslims en christenen. Dit gebied keer op keer als bezet aanduiden zonder iets over de geschiedenis en belang van de heilige plaatsen ook voor Joden te vermelden, is een vorm van demagogie. Tijdens de oorlog in 1948 werden de Joden uit de oude stad (die daar geen kolonisten waren zoals de NRC het graag voorstelt maar er al eeuwen woonden) verdreven door het Jordaanse leger, dat dit gedeelte van de stad illegaal annexeerde. Uiteraard zul je dat nooit lezen in de NRC, want dat schendt de hierboven genoemde regel uit het informele handboek voor de Midden-Oosten verslaggevers.

En dan die laatste zin, lekker suggestief weer. Ook de VVD’ers wilden eigenlijk naar een nederzetting (kortom: hebben bedenkelijke ideeën over Israel en het conflict) maar zagen er vanaf (om publicitaire redenen? Om niet ook als kolonistenvriendjes te kunnen worden neergezet?). Waarschijnlijk was er geen tijd meer, zoals ook tijdens mijn CIJO reis op het laatst een programma onderdeel was geschrapt uit tijdgebrek.

Ik kan uit eigen ervaring vertellen dat het erg boeiend is om een Joodse nederzetting te bezoeken. Je ziet dat die mensen echt van het land houden, ermee verbonden zijn op een welhaast spirituele manier, en dat ze niet de duivels en fanaten zijn die de media er vaak van maken. Maar je ziet ook hun eenzijdige blik, hoe alles op de Palestijnen wordt geschoven. ‘Wij zijn zo goed, wij willen graag met hun samenleven hier en hun helpen, maar als zij er zo’n puinhoop van maken en ons weg willen hebben en ons zo haten, ja dan moeten we ons wel beschermen. Zo zonde hoe ze het voor zichzelf verpesten’ etc. Woorden van die strekking kregen we te horen op onze kritische vragen.

Wat zou het boeiend zijn als de NRC eens zou proberen ons het conflict van beide kanten te laten zien, de posities van beide kanten inzichtelijk te maken, zonder ons een visie of oordeel op te dringen, zonder zelf al partij te hebben gekozen. Is dat niet juist de taak van een kwaliteitskrant?

Ratna Pelle