Wat echt moet worden gezegd (IMO)

 

Wat echt moet worden gezegd

http://www.israel-palestina.info/actueel/2012/04/22/wat-echt-moet-worden-gezegd/

apr 222012

IMO Blog

In een column van 18 april in De Gelderlander (niet online) spreekt classicus Anton van Hooff zijn bijval uit voor Günter Grass. Hij noemt diens gedicht een 'hartenkreet van een bange wereldburger' en noemt Grass het geweten van Duitsland. De 'huichelarij van het stilzwijgen' moet worden opgeheven, en de felle kritiek op hem en de aantijging dat hij een antisemiet is bewijzen uiteraard zijn gelijk. Tot slot doet Van Hooff er nog een schep bovenop want hij vindt Grass eigenlijk nog te vriendelijk: "wat verzwijgt Grass eigenlijk nog veel. Het voortgaande landjepik van Israel ten koste van de Palestijnen, het doden van honderd Palestijnen voor iedere gedode Israeli, de terreur van de bezettende kolonisten op de Westoever (…), het zonder vorm van protest gevangen houden van Palestijnse kinderen." Hij besluit dat Israel een "volkomen ontspoorde staat is, een waarheid die gezegd moet worden."

Dat had ik inderdaad nog nooit eerder gehoord. Wat een lef heeft meneer Van Hooff dat hij onze nationale troetelstaat, het land van melk en honing dat geen fouten kan maken, zo durft aan te vallen! Daar moet ik even van bijkomen. Hij zal vast een hoop problemen krijgen met deze moedige column, hij loopt het risico baan en vrienden te verliezen en op familiebijeenkomsten persona non grata te zijn. En zal door de pers, aangezet door de machtige Israellobby onder leiding van het CIDI, als valse antisemiet worden afgeschilderd. Je moet wat over hebben voor het spreken van de waarheid.

Alle cynisme op een stokje.
Het is eigenlijk wel een grappig fenomeen, om tientallen keren dezelfde column te lezen, soms in bijna dezelfde bewoordingen (onder andere Thomas von der Dunk noemde Israel ook een ontspoorde staat), met steeds weer dezelfde aantijgingen tegen Israel. En steeds maar weer roepen de schrijvers van dergelijke teksten dat ze nu eindelijk de pijnlijke waarheid naar buiten brengen. Dat ze eindelijk spreken omdat zwijgen niet langer mogelijk is. Zoals mensen ten tijde van het nazi-regime hun leven waagden door zich tegen de nazi's en hun praktijken uit te spreken. Het geweten verdraagt het niet langer om te zwijgen. In Grass' gedicht zitten verschillende van dergelijke verwijzingen naar de nazi's:

Grass schrijft: Warum schweige ich, verschweige / zu lange / was offensichtlich ist und in Planspielen / geübt wurde, an deren Ende als Überlebende / wir allenfalls Fußnoten sind. "In de semantische context van dit gedicht steelt hij het woord 'overlevende' en daarmee de morele autoriteit van de overlevende vervolgden van het Derde Rijk", aldus Schirrmacher. "Sterker nog, hij speelt bijna letterlijk in op de herdenking van de Pogromnacht van 9 november 2008″, waarin werd gewaarschuwd "dat de slachtoffers van de Holocaust 'voetnoten van de geschiedenis' konden worden."

Ook verwijt hij Israel de Holocaust te misbruiken en Duitsland te chanteren. En juist deze zaken maken, in combinatie met zijn lidmaatschap van de Waffen-SS, dat het antisemitisme-verwijt niet zo vergezocht is als Van Hooff en anderen beweren. Pijnlijker dan Israels al dan niet vermeende misdaden is het feit dat antisemitisme, ondanks het 'nooit weer' nog steeds alom tegenwoordig is, zoals uit diverse onderzoeken blijkt. Ook in Duitsland. Als Grass werkelijk het geweten van zijn land zou zijn zou hij juist daartegen blijven waarschuwen, en zijn eigen verleden gebruiken om te laten zien hoe makkelijk mensen misleid worden, hoe makkelijk ze geloven in wat antisemieten zeggen en goedpraten wat ze doen.

Terwijl in Syrië dagelijks tientallen en soms honderden mensen op brute wijze worden vermoord, gemarteld, op de vlucht gejaagd, en de beelden van wanhopige Syrische vluchtelingen geregeld op de TV zijn te zien, gaat de verontwaardiging van mensen die zich graag als het geweten van de natie beschouwen en op zeggen te komen voor de mensenrechten uit naar, jawel, Israel. Ook Soedan, Congo, Iran, China en Rusland kunnen ondanks hun mensenrechtenschendingen en de bloedige conflicten waarin ze verzeild zijn (geweest) niet op de verontwaardiging en woede rekenen die Israel ten deel valt.

"Wat Syrië doet maakt wat Israel doet nog niet goed", is het slappe verweer van de honderden activisten die afgelopen week probeerden Israel binnen te dringen om daar stennis te maken, en van de vele columnisten en andere moreel verontwaardigden die keer op keer Israel de les lezen en oproepen tot sancties, boycots, en het spreken van 'de waarheid'. Maar de vraag is natuurlijk gerechtvaardigd waarom de verontwaardiging en woede zich op het veel mindere onrecht in Israel richt, en de aandacht verdwijnt zodra Israel niet bij een misstand is betrokken. Zo heeft Jordanië onlangs Palestijnse vluchtelingen uit Syrië aan de grens tegengehouden, en het staatsburgerschap van liefst anderhalf miljoen Palestijnen afgenomen die nu in Jordanië wonen. Om demografische redenen, want Jordanië heeft met een Palestijnse meerderheid te maken en daar is men niet blij mee. Ook om demografische redenen krijgen Palestijnse vluchtelingen in Libanon niet de Libanese nationaliteit en gelden voor hen restricties op het gebied van werk en huisvesting. Het maakt zogenaamde pro-Palestina activisten niet uit, want Israel is hier niet de dader. Het is bijzonder cynisch, maar de aandacht voor Palestijns leed verdwijnt als sneeuw voor de zon zodra Hamas, de Palestijnse Autoriteit of Arabische staten de boosdoeners zijn.

Waarom is men zo selectief verontwaardigd, en zo selectief in welke 'waarheden' men steeds maar weer als zogenaamde roepende in de woestijn, als moedige eenling, te berde brengt? Wat moet worden gezegd is dat de kritiek op Israel niet alleen bijzonder hypocriet is maar ook totaal doorgeschoten en erg weinig meer met de waarheid van doen heeft. Getuigde het ooit inderdaad van moed om meer dan voorzichtige kritiek te hebben op Israel en op te roepen tot een kritischer bejegening van dit land, doorbrak men een taboe door te stellen dat met de stichting van de Joodse staat de Palestijnen onrecht is aangedaan, en zij nu onbedoeld ook slachtoffer van onze geschiedenis zijn geworden, tegenwoordig is dat meer dan mainstream. Waarmee het overigens nog geen waarheid is, hoe hard velen ook roepen dat ze eindelijk de waarheid spreken.

Het is evenmin een waarheid dat Israel voor iedere gedode Israeli 100 Palestijnen doodt zoals Van Hooff stelt. Israel heeft integendeel terroristen als doelwit terwijl Palestijnse groepen het op Israelische burgers hebben gemunt. Daarbij doet Israel er alles aan doden aan eigen kant te voorkomen door schuilkelders en een peperduur raketafweersysteem te bouwen (en eerder de afscheidingsbarrière en andere hekken die steevast op felle kritiek kunnen rekenen), en vieren Hamas en Islamitische Jihad doden aan Palestijnse kant als martelaren voor de heilige strijd. Dat er zoveel meer doden aan Palestijnse zijde vallen, ligt dan ook niet aan een gebrek aan kwade wil bij Hamas c.s. om zoveel mogelijk burgers te doden. Het is waar dat Israel circa 300 Palestijnen zonder concrete aanklacht vasthoudt en daaronder zullen ook wel enige minderjarigen zitten (kinderen is een misleidende term voor 16 en 17 jarigen die vaak al in dienst zijn van een terroristische organisatie). De meeste gevangenen hebben echter wel degelijk het nodige op hun geweten en bloed aan hun handen, maar worden desondanks door de Palestijnen als helden beschouwd. Hoe meer Israeli's men heeft vermoord, hoe hoger de status. En het is helaas waar dat er kolonisten zijn die olijfbomen vernietigen, maar er zijn ook Palestijnen die kolonistenbaby's in hun slaap vermoorden, iets dat Thomas von der Dunk expliciet heeft goed gepraat en een gevalletje eigen schuld dikke bult noemde.

In hoeverre de Palestijnen slachtoffer zijn van de geschiedenis, en vooral van de Holocaust, is betwistbaar, maar feit is dat zij ieder compromis en iedere samenwerking met de zionisten en de Britten afwezen, en de nazi's op veel sympathie konden rekenen van de Palestijnen. Het verhaal van de moefti is hier wel bekend, maar in de geschiedenis overzichten in krantendossiers en TV documentaires komt hij niet of nauwelijks voor. Helemaal verzwegen wordt het feit dat mede via de moefti het Duitse antisemitisme naar het Midden-Oosten werd overgebracht en verspreid, waar het zich vervolgens met islamitisch antisemitisme vermengde. Ook de illegale immigratie, en vooral de vele Joden die vanwege de door de Arabieren afgedwongen restricties niet meer uit Europa weg konden komen, blijft doorgaans onderbelicht. 'Terecht dat de Arabieren die immigranten, die hun land af wilden pakken, niet zagen zitten', is de houding van veel zogenaamde Midden-Oosten deskundigen. Dat er in de jaren '30 nauwelijks land werd afgepakt en de zionisten werkgelegenheid en betere voorzieningen brachten (waardoor veel Arabieren naar Palestina emigreerden) wordt voor het gemak vergeten.

(Wordt vervolgd)

Ratna Pelle

 

Wat gezegd moet worden

 

Nog eenmaal een reaktie op het 'gedicht' van Günter Grass.

Ondertussen is Grass wel de zoveelste die zich aansluit bij het 'anti-Israël enthousiasme' zoals A. de Swaan het noemt. 'Wat gezegd moet worden' werd en wordt al lang en breed verkondigd, waarbij een verschroeiende haat tegen Israël hand in hand gaat met een adembenemende naïviteit als het gaat om de vredelievende motieven van Hamas en Iran. Door wie denkt Grass eigenlijk dat het 'Iraanse volk' onderdrukt wordt? Door de Mossad of door de eigen leiders?

---------------

 

Wat gezegd moet worden

http://www.vn.nl/Standaard-Media-Pagina/Wat-gezegd-moet-worden.

Door Stephan Sanders

Door wie denkt Grass dat het 'Iraanse volk' onderdrukt wordt? De Mossad, of de eigen leiders? 

 

Er is geen discussie die zo leeftijdsgebonden is als die over het Israëlisch-Palestijnse conflict. Ik voel me, toch vijftig jaar oud, altijd nog te jong om me ermee te mogen bemoeien. Ga maar na, tijdens de Zesdaagse Oorlog van 1967 was ik zes jaar oud – als je al iets vond, vond je wat je ouders vonden en die volgden weer het meerderheidsgevoel in Nederland op dat moment: als één man/vrouw/kind achter Israël.

Dat Israël van toen was een ander land dan nu. Het was veel egalitairder, nadrukkelijk sociaal-democratisch geïnspireerd, het kende nog geen 'bezette gebieden' en was dus geen bezettingsmacht, en alles leek er eerlijker en gelijkwaardiger aan toe te gaan, tot en met die vrouwelijke dienstplicht aan toe.

Maar in de jaren zeventig, zo rond de Jom Kipoeroorlog, veranderde dat. Een citaat van Renate Rubinstein: 'De heer Heldring, die in 1967 nog zo krachtig achter Israël stond dat de tegenwerping uit de zaal "napalm" hem de woorden ontlokte: "Ja, de joden voeren oorlog zoals elk ander volk en zij zijn mij daarom des te liever" vindt nu een ander beleid raadzaam.'

Het gaat hier inderdaad over dezelfde J. Heldring die net afscheid heeft genomen als columnist/commentator bij NRC Handelsblad. In 1973 waarschuwde hij dat de Arabische olieboycot de handelsbelangen van Neder land kon schaden. Dat was dan nog een realistische tegenwerping. Er roerden zich intussen veel radicalere critici, die zeiden op te komen tegen het onrecht dat de Palestijnen werd aangedaan. De Israëlkritiek vermengde zich met alle mogelijke sentimenten, van anti-kapitalistisch en anti-imperialistisch tot en met besmuikt of openlijk antisemitisme. Ik kan me niet anders herinneren dan dat er gebekvecht over was, en dat al die bekken ouder waren en dus meer wisten dan ik. In dat mijnenveld had je pas recht van spreken als je op z'n minst (een staartje van) de oorlog had meegemaakt.

Nu, als het daarom gaat, zit Günter Grass goed. Elf toen de oorlog begon, op zijn vijftiende geprobeerd bemanningslid te worden van een Duitse onderzeeër, dat mislukte, en op zijn zeventiende dan lid van de Waffen-SS (10.SS-Panzer Division Frundsberg). Dat laatste werd trouwens pas in 2006 bekend, bij het verschijnen van Grass' autobiografische roman De rokken van de ui. Daarin deed hij schoorvoetend die bekentenis.

 

Maar in de tussentijd was Grass allang uitgegroeid tot een monument van de Goede Duitser, de man die samen met Willy Brandt deemoedig naar Israël was afgereisd en die in één adem werd genoemd met Heinrich Böll, dat andere voorbeeldige Duitse geweten. Wat kun je een zeventienjarige nu helemaal aanrekenen? Nu, misschien dat-ie tot op hoge leeftijd over dat lidmaatschap gezwegen heeft, en ondertussen alles en iedereen de maat nam die 'oorlogszuchtig' of 'revanchistisch' was.

En sinds een week is er dan het 'gedicht' 'Was gesagt werden muss' tegelijkertijd verschenen in een Duitse, Amerikaanse en Italiaanse krant. De titel alleen al suggereert een complot van stilzwijgen: 'Wat gezegd moet worden' ('en wat kennelijk niemand durft te benoemen' moet je er wel bij denken.) Was het 'gedicht' door Günter Wasser geschreven, het had geen krant gehaald, want het is niet te pruimen zo slecht. Agitprop van de meest onbeholpen soort. Kernzin luidt: Die Atommacht Israel gefährdet / den ohnehin brüchigen Weltfrieden: 'De atoommacht Israël bedreigt / de toch al breekbare wereldvrede.'

Wereldvrede, was-ie er dan? En Syrië? En Noord-Korea? Doelwit van de bedreiging is volgens Grass 'het onderdrukte Iraanse volk'.

U merkt, we praten hier in toeterwoorden die elk gedicht effectief om zeep helpen: atoommacht, wereldvrede, onderdrukte volkeren. Grass voorspelt in zijn gedicht dat-ie wel van antisemitisme beschuldigd zal worden, wat ook prompt gebeurde. De Israëlische regering besloot dat Grass het land niet meer in mag. Veel te veel eer voor dat non-gedicht.

Ondertussen is Grass wel de zoveelste die zich aansluit bij het 'anti-Israël enthousiasme' zoals A. de Swaan het noemt. 'Wat gezegd moet worden' werd en wordt al lang en breed verkondigd, waarbij een verschroeiende haat tegen Israël hand in hand gaat met een adembenemende naïviteit als het gaat om de vredelievende motieven van Hamas en Iran. Door wie denkt Grass eigenlijk dat het 'Iraanse volk' onderdrukt wordt? Door de Mossad of door de eigen leiders?

Grass' gedicht staat voor de grote gelijkmaker: Iran, Syrië, Israël – het is allemaal om het even, en stiekem is Israël nog wel het ergste. Daarom een simpele en demagogische vraag: in welk van die drie landen zou iemand als Grass überhaupt kunnen overleven? Antwoord: Israël. Dat laatste moet wel het meeste steken. Je grootste vijand als enig mogelijke Heimat in de regio.

 

 

Ik hoor zelf wel een beetje bij die mensen die de neiging hebben te zeggen 'het was toch wel erg lang geleden en hij was toch nog wel erg jong en waarschijnlijk geindoctrineerd' maar Max Pam heeft wel een punt.

In 1944 ging Grass op zijn 17de vrijwillig bij de Waffen-SS. Zijn pantserdivisie werd ingezet bij de verdediging aan het oostfront. Na de capitulatie kwam hij terecht in een krijgsgevangenenkamp nabij Mariënbad. In het onlangs in het Nederlands vertaalde Soldaten, over vechten, doden en sterven hebben de historicus Sönke Neitzel en de sociaalpsycholoog Harald Welzer beschreven wat SS'ers en Wehrmacht-soldaten - naar hun eigen zeggen - aan het oostfront hebben uitgespookt. Zij deden dat aan de hand van gesprekken onder Duitse krijgsgevangenen, die destijds door de Britse en Amerikaanse geheime dienst zijn afgeluisterd. De geallieerden vonden het van belang te weten wat onder de krijgsgevangenen leefde en ook kregen zij zo een beeld van de schaal waarop oorlogsmisdaden waren gepleegd. Van die gesprekken zijn transcripties gemaakt, zo'n 150.000 pagina's.

 

RP

 

NB. Grass is gisteren opgenomen in het ziekenhuis voor hartproblemen.

------- 

'Misschien is Günter Grass vandaag niet meteen een nazi, in 1944 was hij dat wel'

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/6254/Max-Pam/article/detail/3240238/2012/04/13/Misschien-is-Gunter-Grass-vandaag-niet-meteen-een-nazi-in-1944-was-hij-dat-wel.dhtml

OPINIE - Max Pam − 13/04/12, 13:03

VK OPINIE Demjanjuk is veroordeeld louter op grond van zijn aanwezigheid in Sobibor. Hij hing omdat bewezen kon worden dat hij erbij was geweest als radertje in de machinerie des doods. Volgens diezelfde richtlijnen kan Günther Grass morgen worden vervolgd, vindt Max Pam. 

Günter Grass heb ik eenmaal van dichtbij meegemaakt, toen hij op de Amsterdamse sociëteit De Kring de gast was van Harry Mulisch en diens vriend, de schaker Donner. Op een gegeven moment kwam Donner terug met een dienblad vol glazen, waarop Grass zei: 'Danke, Herr Obergrossmeister'. Daar moest iedereen om lachen. Toen ik later las dat Grass zich in 1944 had aangemeld bij de Waffen-SS en assistent-tankschutter was geweest bij de tiende Pantserdivisie 'Frundsberg', dacht ik: 'Bedankt, tankbediende.'

Beroemde kunstenaars hebben een streepje voor als het gaat om hun misdadig gedrag. Toen de Amerikaanse justitie voor een oude zedenzaak de uitlevering vroeg van filmer Roman Polanski, smeekten nogal wat intellectuelen om clementie. Het was toch wel erg lang geleden gebeurd. Polanski werd nooit uitgeleverd. Om hem een hart onder de riem te steken, kreeg hij zelfs prijzen. Van een genie is men bereid veel voor lief te nemen.

Onlangs kwam Günter Grass in het nieuws, omdat hij 'met zijn laatste inkt' een kritisch gedicht over Israël en de daar wonende Joden had geschreven. Snel daarna barstte de kritiek los. Grass werd aangevallen en verdedigd. Tot zijn verdedigers behoorde het dagblad Trouw, dat een stuk bracht met de enigszins verongelijkte kop: 'En meteen is Günter Grass een nazi, een antisemiet'. Dat Israël een gevaar voor de wereldvrede is, kun je bij onze oosterburen beter niet zeggen, voegde de krant eraan toe, met als implicatie dat je dat in Nederland gelukkig wel kunt zeggen.

In 1944 ging Grass op zijn 17de vrijwillig bij de Waffen-SS. Zijn pantserdivisie werd ingezet bij de verdediging aan het oostfront. Na de capitulatie kwam hij terecht in een krijgsgevangenenkamp nabij Mariënbad. In het onlangs in het Nederlands vertaalde Soldaten, over vechten, doden en sterven hebben de historicus Sönke Neitzel en de sociaalpsycholoog Harald Welzer beschreven wat SS'ers en Wehrmacht-soldaten - naar hun eigen zeggen - aan het oostfront hebben uitgespookt. Zij deden dat aan de hand van gesprekken onder Duitse krijgsgevangenen, die destijds door de Britse en Amerikaanse geheime dienst zijn afgeluisterd. De geallieerden vonden het van belang te weten wat onder de krijgsgevangenen leefde en ook kregen zij zo een beeld van de schaal waarop oorlogsmisdaden waren gepleegd. Van die gesprekken zijn transcripties gemaakt, zo'n 150.000 pagina's.

Het is best mogelijk dat Günter Grass ook is afgeluisterd en dat is vastgelegd wat hij toen met zijn medekrijgsgevangenen heeft besproken. Eén ding is zeker: de Waffen-SS heeft, ook in de buurt waar Grass heeft gezeten, de gruwelijkste misdaden bedreven. De Waffen-SS had zo veel lol in het standrechtelijk ombrengen van Joden en ander gespuis, dat er sprake is geweest van 'executietoerisme'. Van heinde en ver kwamen ze aangesneld om deel te nemen aan het Joden neermaaien. Voor relaties lagen er geweren klaar alsof ze op hertenjacht gingen. Vanaf 1944, toen de Wehrmacht het geloof in de zege verloor, was het aan de Waffen-SS om de moraal hoog te houden.

Soldaten, over vechten, doden en sterven is een deprimerend boek, omdat het nog eens een overtreffende trap beschrijft in de piramide van menselijke slechtheid. Dat Grass meedeed, ergens in de top van die piramide, stelt niet gerust. De pas overleden kampbewaker Demjanjuk is veroordeeld louter op grond van zijn aanwezigheid in het vernietigingskamp Sobibor. Wat Demjanjuk precies in Sobibor heeft gedaan, is niet meer te achterhalen, maar hij hing omdat wel bewezen kon worden dat hij erbij was geweest als radertje in de machinerie des doods. Volgens diezelfde richtlijnen kan Grass morgen worden vervolgd.

Misschien is Günter Grass vandaag niet meteen een nazi en een antisemiet, maar in 1944 was hij dat wel. Het zou wel zo rechtvaardig zijn geweest als hem, bij de eerste stap op Tsjechische bodem, een kogel door de kop was geschoten. Veel, maar niet alles, is hem te vergeven omdat Grass nog zo jong was toen hij zich aanmeldde bij de Waffen-SS.

Niet te vergeven valt dat hij zich nadien als een goeroe heeft ontwikkeld tot 'het geweten van Duitsland', die aan alle Duitsers ging uitleggen hoe fatsoen eruit ziet en op welke partij ze moesten stemmen. Alsof Polanski zich had opgeworpen als de grote zedenmeester en beschermheer van alle verkrachte vrouwen. Ik bedoel maar: kritiek op Israël is vaak terecht en heel goed te verdragen, maar uit de mond van Günter Grass klinkt die vals en hol.

 

Twee krantencommentaren op Grass' omstreden gedicht

 

Op de website 'Duitslandweb' worden twee commentaren uit de Duitse pers weergegeven. In het eerste commentaar wordt Grass' gedicht onder de loep genomen en blijken er dubieuze verwijzingen in te zitten. Grass' stelt zich onterecht op als slachtoffer, die zo lang heeft gezwegen omdat hij vanwege zijn afkomst de waarheid niet mocht spreken.

 

Grass schrijft: Warum schweige ich, verschweige / zu lange / was offensichtlich ist und in Planspielen / geübt wurde, an deren Ende als Überlebende / wir allenfalls Fußnoten sind. "In de semantische context van dit gedicht steelt hij het woord 'overlevende' en daarmee de morele autoriteit van de overlevende vervolgden van het Derde Rijk", aldus Schirrmacher. "Sterker nog, hij speelt bijna letterlijk in op de herdenking van de Pogromnacht van 9 november 2008", waarin werd gewaarschuwd "dat de slachtoffers van de Holocaust 'voetnoten van de geschiedenis' konden worden."

 

Het tweede commentaar is positief en stelt dat we Grass moeten bedanken voor zijn waarschuwing dat Israel een gevaar voor de wereldvrede is, en de suggestie dat ook Israels kernwapens onder internationale controle moeten komen.

 

Hij heeft het op zich genomen, deze zin voor ons allemaal uit te spreken. Een gesprek dat allang had moeten worden gevoerd, is begonnen. Het is een gesprek over Israël. En over het feit dat Israël een oorlog tegen Iran voorbereidt (...)"

 

Ik volg de Duitse pers niet zo, maar is dit echt nog nooit door iemand gezegd? Is er nog nooit felle en ongefundeerde kritiek op Israel geuit, is er nog nooit gedebatteerd over de vraag of Duitsland wel onderzeeërs aan Israel moet leveren? Niet dat die discussie mij bijzonder zinvol lijkt, want van alle landen waaraan Duitsland wapens levert, zijn die aan Israel denk ik het beste verdedigbaar. Israel wil met die onderzeeërs niet Iran aanvallen, maar ze als afschrikking achter de hand hebben. Wanneer Israel zou worden aangevallen en in een keer al haar wapentuig vernietigd, dan nog kan het met die onderzeeërs alsnog hard terug slaan. Dus val maar niet aan. Maar ik kan mij dus moeilijk voorstellen dat parlementariërs van de Gruenen en Die Linke dit soort kritiek nog nooit hebben geuit.

De opmerking dat hij het 'op zich genomen heeft deze zin voor ons allen uit te spreken' klinkt zo overdreven pathetisch dat het bijna lachwekkend is.

 

Zie ook: Günter Grass roert de blikken trom over Israel 

 

RP

---------

  

Twee commentaren op Grass' omstreden gedicht

http://www.duitslandweb.nl/actueel/uitgelicht/2012/4/de-rel-over-het-gedicht-van-gunter-grass.html

FAZ en Der Spiegel over 'Was gesagt werden muss'

10-apr-2012   Redactie Duitslandweb

Met zijn gedicht 'Was gesagt werden muss' veroorzaakte schrijver en Nobelprijswinnaar Günter Grass een rel die ook een week na publicatie nog niet is verstomd. In het gedicht verwijt Grass Israël onder meer de wereldvrede in gevaar te brengen. Critici noemen Grass antisemitisch, Israël verklaarde hem tot persona non grata. Maar Grass krijgt ook steun. Duitslandweb vat twee tegengestelde commentaren van gezaghebbende Duitse kranten samen.  

'Was gesagt werden muss'

 Lees het gedicht van Günter Grass zoals het op 4 april verscheeen in de Süddeutsche Zeitung >> 

 

Frankfurter Allgemeine Zeitung: 'Wat Grass ons zeggen wil'

Mede-uitgever Frank Schirrmacher van de Frankfurter Allgemeine Zeitung noemt het gedicht een "document van wraak". Hij legt uit wat er antisemitisch is aan Grass' taalgebruik.

In principe schrijft Grass - op zijn stelling na dat Israël de wereldvrede bedreigt - in zijn gedicht niets nieuws, zegt Schirrmacher. Het probleem zit 'm in Grass'  woordkeuzes, "een behoorlijk onthutsende omkering van West-Duitse naoorlogse debatten".

Grass schrijft: Warum schweige ich, verschweige / zu lange / was offensichtlich ist und in Planspielen / geübt wurde, an deren Ende als Überlebende / wir allenfalls Fußnoten sind. "In de semantische context van dit gedicht steelt hij het woord 'overlevende' en daarmee de morele autoriteit van de overlevende vervolgden van het Derde Rijk", aldus Schirrmacher. "Sterker nog, hij speelt bijna letterlijk in op de herdenking van de Pogromnacht van 9 november 2008", waarin werd gewaarschuwd "dat de slachtoffers van de Holocaust 'voetnoten van de geschiedenis' konden worden."

Ook elders in het gedicht constateert Schirrmacher "een lyrische etikettenzwendel". Bijvoorbeeld als Grass "niet alleen spreekt als toekomstige overlevende van een geplande volkerenmoord" (namelijk die van Israël op Iran - redactie Duitslandweb), maar ook zegt "wat hem ervan weerhield de 'waarheid' uit te spreken." Grass schrijft: Weil ich meinte, meine Herkunft, / die von nie zu tilgendem Makel / behaftet ist, / verbiete, diese Tatsache als / ausgesprochene Wahrheit / dem Land Israel, dem ich verbunden bin / und bleiben will, zuzumuten.

Het zijn niet de handelingen en de gedachten die hem eerder tot zwijgen dwongen, betoogt Schirrmacher, "maar de genetische afkomst. 'Afkomst als smet' - hij zegt niet: 'mijn generatie', 'mijn land', 'onze geschiedenis', 'mijn geschiedenis', hij gebruikt het genealogische begrip 'afkomst'. En wel om een heel eenvoudige reden. Want nu deelt hij ook deze stigmatisering met de ware slachtoffers van het racisme. Zeker, hij zegt niet dat er daarom jacht op hem wordt gemaakt of dat hij erom wordt vervolgd. Maar de prijs die hij gelooft te hebben betaald, is in de dichterlijke kosmos als een doodsoordeel: de afkomst dwong hem tot de leugen."

Op dit punt aanbeland zegt Schirrmacher: "Nee, het is geen gedicht over Israël, Iran en de vrede. Hoe kan het gedicht dat zijn als het de Iraanse Holocaust-ontkenner in één zin afdoet als 'praatjesmaker' en het tegelijkertijd toch uitdrukkelijk geschreven is om Israël tot bedreiging van de wereldvrede te verklaren?"

Schirrmacher concludeert: "Graag zou Grass willen dat nu het debat wordt gevoerd over de vraag of je als Duitser Israël mag bekritiseren. Maar het debat zou moeten gaan over de vraag of het gerechtvaardigd is de hele wereld slachtoffer van Israël te noemen, alleen zodat een 85-jarige man vrede vindt met zijn eigen levensgeschiedenis."  

 Lees hier het commentaar bij FAZ.net >> 

 

Der Spiegel: 'Het moest gezegd worden'

Spiegel-columnist Jakob Augstein schrijft precies het omgekeerde: "Het is deze ene zin, waar we voortaan niet meer omheen kunnen: 'De kernmacht Israël bedreigt de sowieso al broze wereldvrede.' Deze zin heeft veel verontwaardiging teweeg gebracht. Omdat hij waar is. En omdat een Duitser hem zegt, een schrijver, een Nobelprijswinnaar, omdat Günter Grass hem zegt. Dat is een cesuur. Daar moeten we Grass voor danken. Hij heeft het op zich genomen, deze zin voor ons allemaal uit te spreken. Een gesprek dat allang had moeten worden gevoerd, is begonnen. Het is een gesprek over Israël. En over het feit dat Israël een oorlog tegen Iran voorbereidt (...)"

Een groot gedicht is het niet, zegt Augstein, en Grass schreef ook geen briljante politieke analyse. Maar de oorlog waar Grass over schrijft, kan de wereld in de afgrond storten, betoogt Augstein. "Als een Duitser daarover spreekt, moet zo'n gesprek ook over Duitsland gaan en over de Duitse verantwoordelijkheid." Grass is geen antisemiet, zegt Augstein, maar een realist. "Hij stelt het nucleaire potentieel van Israël aan de kaak, dat 'niet gecontroleerd kan worden'. Hij klaagt over het Duitse wapenbeleid, dat nog een onderzeeër aan Israël levert die met nucleaire wapens kan worden uitgerust. En hij keert zich vol afkeer van de huichelarij van het Westen af (...)".

Grass schrijft ook onzin, vindt Augstein. Bijvoorbeeld als hij het heeft over waarom hij zo lang zweeg. Ook staat de uitroeiing van het Iraanse volk niet op de Israëlische agenda. "Maar daarom is Grass' tekst niet minder nodig. Iemand moet ons namelijk eindelijk uit de schaduw van de woorden van Angela Merkel halen, die ze in 2008 in Jeruzalem sprak. Ze zei destijds dat de veiligheid van Israël het wezen van de Duitse staat uitmaakt. En zodat er geen misverstand over kon ontstaan, voegde ze er aan toe: 'Als dat zo is, mogen dat in het uur van de waarheid  geen lege woorden blijven.'"

Met de rugdekking van de Verenigde Staten, dat Israël steunt, betoogt Augstein, en van Duitsland "waar verwerking van de geschiedenis inmiddels een militaire component heeft (hiermee doelt Augstein op de onderzeeër die Duitsland aan Israël levert en die, zoals Der Spiegel vorig jaar meldde, onderdeel uitmaakt van de Duitse schadeloosstelling voor de nazimisdaden in de Tweede Wereldoorlog - redactie Duitslandweb), voert de regering-Netanjahu de hele wereld aan de leiband van een aanzwellend oorlogsgezang." Van de olieprijs tot en met het terrorisme, "de wereld heeft redenen genoeg een Israëlisch-Iraanse oorlog te vrezen".

"Israël heeft de wereld een ultimatum-logica opgedrongen", aldus de Spiegel-columnist. Het land wil helemaal niet bewijzen dat Iran een atoombom heeft. "De Israëlische doctrine luidt eenvoudig dat Teheran de 'zone van immuniteit' niet mag bereiken. Israël dreigt daarom met een aanval voordat de Iraniërs hun kerninstallaties zo diep in het graniet kunnen verbergen, dat ook de grote bunkerbrekende bommen van de Amerikanen ze niet meer kunnen bereiken."

Het wordt tijd, vindt Augstein, "zoals Grass schrijft, erop aan te dringen 'dat een ongehinderde en permanente controle van het Israëlische nucleaire potentieel en de Iraanse kerninstallaties door een internationale instantie door de regeringen van beide landen wordt toegelaten'. Iran staat al door een heleboel sancties onder druk. Nu moet ook eindelijk op Israël druk worden uitgeoefend. Let wel: wie dat zegt, probeert niet 'de schuld van de Duitsers te relativeren doordat hij de Joden tot daders maakt', zoals Döpfner (directeur van uitgeverij Springer - redactie Duitslandweb) zegt. Het gaat hier namelijk niet om de geschiedenis van Duitsland. Maar om het heden van de wereld."

 Lees hier het commentaar bij Spiegel Online >>

 

'Nee hoor, Günter Grass, Duitsland kent geen taboes rond Israël'

 

Een aardige analyse in de Volkskrant. Hoe een gedicht waarin niks nieuws staat en verder ook niet echt fraai, vernieuwend of taalkundig verrassend is, toch voor zoveel opschudding kan zorgen.

 

Op het eerste gezicht had je echter kunnen verwachten dat de tekst snel vergeten zou zijn. Hij blinkt niet uit in geloofwaardigheid, en ook een taboebreuk werd direct in alle kranten ontkend. De 84-jarige Nobelprijswinnaar is een 'oude man' genoemd, die nog één keer wil scoren, en met wie je eigenlijk 'medelijden' zou moeten hebben. 
...

Maar ondertussen gebeurde het toch: het debat waarvan men vastberaden besloot dat het geen debat was, werd er toch één. Eerst zetten columnisten en joodse organisaties in Duitsland het 'antisemitisme'-argument in. Grass werd tot 'prototype van de ontwikkelde antisemiet' bestempeld. Drie dagen later verklaarde de Israëlische minister van Binnenlandse Zaken schrijver tot ongewenst persoon op zijn grondgebied. 

 

Natuurlijk gebeurde het toch. Wanneer een bekend persoon, een Duitser met een belast oorlogsverleden, Israel een bedreiging voor de wereldvrede noemt, het ervan beticht de geschiedenis te misbruiken en een massaslachting in iran te willen aanrichten, dan is dat nogal wat. Er staat niks nieuws in, maar het is van deze man in deze bewoordingen niet acceptabel en daarom is het fel bekritiseerd in de meeste Duitse media, hoewel er ook wel bijval was. 

 

RP

----------- 

 

'Nee hoor, Günter Grass, Duitsland kent geen taboes rond Israël'

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/9724/Buitendienst-Berlijn/article/detail/3238582/2012/04/10/Nee-hoor-Gunter-Grass-Duitsland-kent-geen-taboes-rond-Israel.dhtml

Merlijn Schoonenboom − 10/04/12, 19:15 

 

VK WEBLOG Het debat over het Israël-kritische gedicht van Günter Grass wás helemaal geen debat, constateerde men na verschijnen van het gedicht. Maar het werd het wel. En dat kan alleen in Duitsland, schrijft correspondent Merlijn Schoonenboom in zijn weblog.

Mag een Duitser de staat Israël bekritiseren? Sterker nog: is er een 'taboe' op Israël-kritiek? De vraag zong de afgelopen week volop door de Duitse media, na de toch nog onverwacht heftige reacties op het 'prozagedicht' van Günter Grass.

Grass, die zijn tekst woensdag in een aantal internationale kranten publiceerde, was de eerste die de vraag opwierp. In de tekst schreef hij dat hij als Duitser vast als 'antisemiet' beschuldigd zou worden, als hij het afkeurt dat Israël Iran met een preventieve aanval bedreigt. 
Ook in de titel verwijst hij naar zijn vermeende 'taboebreuk'. 'Was gesagt werden muss' raakt immers aan 'Je moet toch mogen zeggen', de wrokkige leus die inmiddels ook in Duitsland aan vele borreltafels te horen is.

Op het eerste gezicht had je echter kunnen verwachten dat de tekst snel vergeten zou zijn. Hij blinkt niet uit in geloofwaardigheid, en ook een taboebreuk werd direct in alle kranten ontkend. De 84-jarige Nobelprijswinnaar is een 'oude man' genoemd, die nog één keer wil scoren, en met wie je eigenlijk 'medelijden' zou moeten hebben. 

Positie
Sinds Grass in 2006 heeft toegegeven als 17-jarige lid te zijn geweest van de Waffen-SS, is zijn positie als 'morele instantie' nu eenmaal duidelijk gedaald. De functie van publiek intellectueel die met gewicht een thema aan de orde kan stellen, heeft hij verloren.

Maar ondertussen gebeurde het toch: het debat waarvan men vastberaden besloot dat het geen debat was, werd er toch één. Eerst zetten columnisten en joodse organisaties in Duitsland het 'antisemitisme'-argument in. Grass werd tot 'prototype van de ontwikkelde antisemiet' bestempeld. Drie dagen later verklaarde de Israëlische minister van Binnenlandse Zaken schrijver tot ongewenst persoon op zijn grondgebied.

Een beschermende reactie in Duitsland liet niet lang op zich wachten. Tijdens de traditionele vredesmarsen met Pasen, waar vooral vele  ouderen uit de anti-atoombeweging meelopen, klonk er voor het eerst openlijk steun voor Grass. Op het Duitse journaal liet men demonstranten aan het woord die zeiden: 'Grass heeft gelijk. Alleen omdat we Duitsers zijn, mogen we niets zeggen over Israël'.

Twee kampen
In korte tijd waren er dus toch weer twee kampen ontstaan, waarbij het al lang niet meer over ging of de argumenten van Grass hout sneden of niet. Ondertussen hielden alle politici en kwaliteitskranten vol dat het verleden toch echt verwerkt was. 

Zoiets kan alleen in Duitsland, en alleen bij Grass. Op zichzelf is Israël-kritiek anno 2012 namelijk geen taboebreuk, maar het wordt anders als het om een schrijver gaat die bij veel Duitsers zeer geliefd is, ondanks dat hij een voormalig lid van de Waffen-SS was.

Dan treden de oude mechanismen, 'de boze spoken uit het verleden', zoals Der Spiegel schreef, toch weer in werking. De kranten publiceerden daarom lange bijdrages over waarom Grass ongelijk heeft. Ook de politiek heeft zich gehaast met verklaringen. Alle partijen kozen hierbij dezelfde posities, waarbij ze beide kampen tevreden probeerden te stellen. Eerst heeft de politiek het gedicht unaniem veroordeeld, en daarna heeft men het inreisverbod van Israël bekritiseerd - zo mogelijk nog duidelijker. 

Het tekent de gevoeligheid: alsof ze wel erg graag willen laten zien dat er in Duitsland anno 2012 heus geen taboes meer bestaan.

_{Merlijn Schoonenboom is correspondent in Berlijn voor de Volkskrant}

 

 

Sommige mensen vinden dat Grass' verleden los staat van zijn kritiek op Israel, en daar kan ik me wel iets bij voorstellen. Men ziet zijn aanmelding bij de Waffen-SS als een jeugdzonde, zoals anderen radikaal socialistisch of communistisch waren of anarchistisch. Er is echter wel een groot verschil tussen je vrijwillig aanmelden bij de Waffen-SS, die op dat moment vele oorlogsmisdaden op zijn naam had staan en uit naiviteit je aangetrokken voelen tot ideologieën in wiens naam ook vreselijke misdaden zijn begaan. En hoeveel naïviteit en onwetendheid kan je bij een 17jarige nog vergoelijken? Was de indoctrinatie zodanig dat dat hij werkelijk niet beter wist en dacht iets goeds voor zijn land te doen, of had hij kunnen weten wat de nazi's allemaal hadden aangericht? Hoeveel anderen deden hetzelfde als hij?  

 

Afshin Ellian trekt nog een andere parallel met de nazi's:

 

De Joden waren altijd een bedreiging voor de wereldvrede. Het was de Führer zelf die deze wereldbedreigende toestand onthulde. Hij zei telkens dat de Joden in de wereld een verschrikkelijke oorlog wilden ontketenen. Hij zei dat de verschrikkelijke oorlog door de Joden is ontketend. Zij moesten zwaar worden gestraft voor hun misdrijf tegen de wereld.

De Führer zei ooit: 'Als het de Joden weer lukt om tot een wereldoorlog aan te zetten, dan zal die eindigen met hun vernietiging.'

Na de Eerste en de Tweede zal volgens Grass ook de Derde Wereldoorlog door de Joden worden aangewakkerd. Hij weet het zeker: de 'brüchigen Weltfrieden' zal door de nucleaire Joden om zeep worden geholpen.

 

Israel een bedreiging voor de wereldvrede noemen is nog net niet hetzelfde als het van het ontketenen van de Derde Wereldoorlog te beschuldigen, maar er is overduidelijk een parallel tussen hoe de Joden in het verleden (en nog steeds overigens) van allerlei kwaad en ellende werden beschuldigd, en de beschuldigingen aan Israels adres van tegenwoordig. Die parallel wordt altijd hard en luid ontkend, wat misschien wel eerder een teken is dat men een gevoelige snaar heeft geraakt dan dat zij inderdaad onterecht zou zijn.  

 

RP

----------

 

Günter Grass' nationaal-socialistische waarheid

http://www.elsevier.nl/web/Opinie/Afshin-Ellian/335789/Gunter-Grass-nationaalsocialistische-waarheid.htm

woensdag 11 april 2012 09:49

 

 

Warum schweige ich, verschweige zu lange? Een mooie vraag: waarom zweeg Günter Grass?

De Duitse Nobelprijswinnaar zweeg lange tijd. Waarover zweeg hij? Wat verzweeg hij? Hij heeft toch zo veel boeken geschreven? Daarin kon hij van alles vertellen.

Grass schreef zijn boeken in een democratisch Duitsland: een vrije en post-totalitaire samenleving. 

 

Warum sage ich jetzt erst,
gealtert und mit letzter Tinte:
Die Atommacht Israel gefährdet
den ohnehin brüchigen Weltfrieden?
Weil gesagt werden muß 

 

Atoombommen
Günter spreekt de waarheid uit die hij decennialang heeft verzwegen: Israël heeft atoombommen. Goede Duitsers, de Joodse staat heeft atoombommen, dus de Joden hebben atoombommen.

O, dat is gevaarlijk! Wat ernstig! Hoe kan Duitsland deze waarheid nog verdragen? Hoe kan Europa leven met deze verschrikkelijke waarheid: de kernmacht Israël is een gevaar voor de broze wereldvrede.

Führer
De Joden waren altijd een bedreiging voor de wereldvrede. Het was de Führer zelf die deze wereldbedreigende toestand onthulde. Hij zei telkens dat de Joden in de wereld een verschrikkelijke oorlog wilden ontketenen. Hij zei dat de verschrikkelijke oorlog door de Joden is ontketend. Zij moesten zwaar worden gestraft voor hun misdrijf tegen de wereld.

De Führer zei ooit: 'Als het de Joden weer lukt om tot een wereldoorlog aan te zetten, dan zal die eindigen met hun vernietiging.'

Na de Eerste en de Tweede zal volgens Grass ook de Derde Wereldoorlog door de Joden worden aangewakkerd. Hij weet het zeker: de 'brüchigen Weltfrieden' zal door de nucleaire Joden om zeep worden geholpen. 

 

Beminnen
De waarheid die Günter spreekt, is een waarheid die aan een andere waarheid is gekoppeld. Ja, Duitsers zijn dol op de waarheid. Alleen waren ze minder goed in het beminnen ervan, en gingen in leugens geloven. Zelfs de grote Luther was een gewelddadige antisemiet.

De waarheid dat Israël de broze wereldvrede bedreigt, is gekoppeld aan de waarheid dat het islamitische Iran het eerste slachtoffer zou zijn van de monsterlijke wereldbedreigende staat Israël. 

des israelischen atomaren Potentials
und der iranischen Atomanlagen
durch eine internationale Instanz
von den Regierungen beider Länder zugelassen wird. 

 

Analyse
O, het zielige Iraanse regime. Iran werkt volledig mee en hun nucleaire faciliteiten staan onder controle van de buitenlandse toezichthouders.

De Joodse staat daarentegen beschikt op illegale wijze over echte kernwapens. Zo bedreigen de Joden een zielig regime - en de wereldvrede.

De Führer had gelijk met zijn scherpe analyse van de Joodse bedreiging voor de wereldvrede, zal Günter hebben gedacht. Günter spreekt de waarheid: de nationaal-socialistische waarheid.

Testament
Toen ze nog geen staat hadden, ontwrichtten de Joden de wereldvrede, volgens de Führer in zijn testament: 'Het is niet waar dat ik of iemand anders in Duitsland de oorlog in 1939 heeft gewild. Hij werd uitsluitend en alleen veroorzaakt door die internationale staatslieden die of van Joodse afkomst waren, of in dienst stonden van de Joodse belangen.'

En nu willen de Joden Iran van de kaart vegen om de wereld in een oorlog te storten, leert Günter Grass ons. De wil om te liegen is een effectieve omkering van de werkelijkheid waarop de waarheid berust.

Executie
De timing van Günter is een voorbeeld van Duitse 'Gründlichkeit'. Precies een week na de standrechtelijke executie van een paar Joodse kinderen in Toulouse.

Ach, Günter Grass heeft een breekbaar hart - nee, hartje. Hij leeft mee met Ahmadinejad, Kahmenei en de andere onschuldige leiders van Iran. Günter Grass is, in navolging van de Europese intelligentsia, erg gevoelig voor onderdrukte leiders als Mao, Stalin, Castro en nu Khamenei.

Het blijft vreemd dat Günters hart niet breekt als hij het Journaal aanzet: een bomaanslag in Bagdad, een bomaanslag in Jemen, een bomaanslag in Afghanistan, een bomaanslag in Mogadishu, een bomaanslag in Nigeria, massale executies in Homs, etcetera.

Dat vindt Günter Grass allemaal normaal. Maar Israël bedreigt de wereldvrede.

Nihilisme
In het ondraaglijke licht van het bestaan hoor ik Günter, denkend aan de Joodse staat, mompelen: Einmal ist Keinmal.

De grootste bedreiging voor Europa is het nihilisme dat diep is verankerd in het Europese intellectualisme. De potentiële onmacht van Europese intellectuelen om de politiek te begrijpen, is een reële bedreiging voor de Europese geestelijke gezondheid, die volgens Nietzsche continu in gevaar is.

Günter Grass zegt eigenlijk dat de Joodse staat een bedreiging is voor de menselijkheid. Of, markanter gezegd: de Joodse staat is de vijand van de menselijkheid. Welke historische betekenis heeft de constatering dat de Joodse staat een ernstige bedreiging is voor de wereldvrede? Wat zou daarop het antwoord moeten zijn?

Nogmaals Günter: Einmal ist Keinmal  

 

Afshin Ellian

 

Lees het commentaar van Wierd Duk:
Voor aanwakkeren jodenhaat is weinig nodig

 

Günter Grass en de veranderende Duitse houding tegenover Israel

 

Ik weet niet precies hoe het debat in Duitsland verloopt en zaken liggen daar zeker gevoeliger dan hier, maar de laatste tijd is daar ook steeds meer kritiek op Israel te horen, vooral van linkse politici. Het taboe dat Grass zegt te doorbreken was dus ook daar al eerder doorbroken, al kun je in Dutisland op nog wat fellere kritiek rekenen dan hier wanneer je idiote vergelijkingen maakt en je totaal ongevoelig toont voor terechte en begrijpelijke angsten van Israel over de aard en bedoelingen van haar vijanden.

 

A military strike would prompt another competition in Germany between the two principles of "Never again war" and "Never again Auschwitz", like the one that took place during the Kosovo war in 1999. At that time, Germans seemed to choose "Never again Auschwitz". But my instinct is that, a decade later, they would choose "Never again war".

Ondanks alle speculaties over een Israelische aanval op Iran zie ik het nog niet gebeuren, maar mocht het gebeuren dan is dat niet omdat Israel even wat nieuw wapenspul wil testen of omdat Netanjahoe aan een vervolgingscomplex lijdt. Daarvoor zijn de risico's toch echt te groot, nog los van de felle internationale kritiek en gevolgen. Hopelijk kiezen niet alleen de Duitsers, maar ook andere Europeanen in dat geval voor 'nooit meer Auschwitz', ook als daar zo'n aanval voor nodig is. 

 

RP

------------

 

Günter Grass and changing German attitudes towards Israel

http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2012/apr/05/gunter-grass-german-anger-at-israel

The poet hopes his latest work, What Must Be Said, will prompt others to break their silence on Israel's nuclear weapons 

 

Hans Kundnani

guardian.co.uk, Thursday 5 April 2012 15.02 BST

 

The anti-war poem published by Günter Grass is a subtle but straightforward example of a tendency in Germany that the historian Dan Diner has called "exonerating projection": the relativisation of the Holocaust through the implicit equation of Israel with Nazi Germany. In the poem, What Must Be Said, the 84 year-old Nobel prize-winner who was a member of the Waffen SS as a teenager imagines himself as a "survivor" of an Israeli nuclear strike on Iran. 

 

What must be said, according to Grass, is that "the nuclear power Israel" – rather than Iran – "endangers an already fragile world peace". Grass says he had not spoken out previously because his nationality "forbade" it: any German breaking the silence on the Israel nuclear programme may be accused of antisemitism. 

 

But, Grass goes on, the recent agreement to sell a sixth German Dolphin submarine to Israel meant Germany would now be partly responsible for "a crime that can be foreseen". It could not therefore make "any of the usual excuses" – presumably a reference to excuses made by Germans about the Holocaust. Grass thus felt he must break his silence "with my last drop of ink" – suggesting that this is the writer's last word. He says he hopes the poem will prompt others to "liberate themselves from silence" about Israel's nuclear weapons. 

 

The publication of the poem in the Süddeutsche Zeitung and other European newspapers has already prompted furious reactions in Germany and Israel. Josef Joffe writes in Die Zeit that Grass's poem was more about self-exoneration than about submarines. In an interview with Der Spiegel, the Israeli historian Tom Segev says that the poem seems to be more about Grass's long silence about his own Nazi past than about German silence about Israel's nuclear programme.

However, what makes the publication of the poem significant is that it expresses a sense of anger against Israel that – justified or not – many Germans seem increasingly to share. This anger is partly a response to Israel's rightward shift during the past decade. But it seems also to be a product of developments in Germany and in particular the way that the Holocaust has receded in significance during the last decade. Increasingly, Germans seem to see themselves as victims rather than perpetrators.

A poll in January 2009 – during the Gaza war – suggested that German attitudes to Israel were in flux. Nearly half of respondents said they saw Israel as an "aggressive country" and only around a third of respondents said they felt Germany had a special responsibility towards Israel. Sixty per cent said Germany had no special responsibility (the figure was even higher among younger Germans and among those living in the former East Germany).

This anger against Israel is exacerbated by the sense some Germans have of not being able to say what they really think – as Grass suggests in the poem. This has created a pent-up resentment towards Israel that could at some point explode. It will be interesting to see whether Grass's poem leads in the next few weeks and months to the debate about Germany's "special relationship" with Israel that he seems to hope it would.

Angela Merkel – who has declined to comment on Grass's poem – is personally committed to the Jewish state but is under increasing pressure on this issue, on which she is unusually out of step with German public opinion.

Last year, Germany voted in favour of a UN resolution demanding a halt to Israeli settlement expansion – an unusual break with Israel. Later in the year, Germany opposed the Palestinian statehood bid at the UN. But according to one poll, 84% of Germans supported Palestinian statehood and 76% believed Germany should act to recognise it – an even higher proportion in each case than in France or the UK.

An Israeli military strike on Iran could create a sudden rupture between Germany and Israel in the way that the Iraq war did between Germany and the US. My sense is that were Israel to launch a military strike on Iran, what remaining sympathy there is in Germany for Israel would evaporate almost overnight.

A military strike would prompt another competition in Germany between the two principles of "Never again war" and "Never again Auschwitz", like the one that took place during the Kosovo war in 1999. At that time, Germans seemed to choose "Never again Auschwitz". But my instinct is that, a decade later, they would choose "Never again war".