vrijdag 20 januari 2017

Parijse vredesconferentie mislukt (CIDI)

 

 

Parijse vredesconferentie mislukt

IN ISRAEL / BY WEBMASTER / ON 17/01/2017 AT 14:27 / TAGS: GAZA, OBAMA, PA, VN, VS

http://www.cidi.nl/parijse-vredesconferentie-mislukt/

 

De Parijse vredesconferentie van 15 januari heeft niet opgeleverd wat de Palestijnen ervan hoopten en de Israeli’s en hun bondgenoten vreesden. En een dag later blokkeerden Groot-Brittannië en een aantal Balkanstaten ook nog het door de EU-ministerraad overnemen van de slotverklaring van ‘Parijs’.

Niet minder dan 70 landen waren afgelopen zondag in de Franse hoofdstad bijeengekomen. Het voornaamste doel was “het gestopte vredesproces te hervatten”. Noch Israel noch de Palestijnen waren erbij aanwezig. De Israelische regering blijft hameren op directe, bilaterale onderhandelingen. 

Israelische vrees

De Israelische regering vreesde niet zonder reden dat de slotverklaring van ‘Parijs’ de opmaat zou worden voor een nieuwe EU-veroordeling van de Joodse staat, voor eenzijdige sancties tegen Israel en voor een nieuwe anti-Israelische resolutie van de VN-Veiligheidsraad. Die zou nog voor het vertrek van de Amerikaanse president Obama in stemming kunnen worden gebracht. Bij het uitdrukken van die vrees werd gedoeld op een mogelijk nog krachtiger VN-resolutie dan nummer 2334, welke eind december werd aangenomen. Die resolutie veroordeelde de Joodse aanwezigheid in de in 1967 door Israel veroverde landstreken. Israel vreesde bovendien dat besloten zal worden om een Palestijnse staat te erkennen. Zo’n erkenning ziet Israel als een onderdeel van toekomstige – bilaterale – onderhandelingen. Dit is overigens ook het standpunt van meerdere Europese regeringen, inclusief Nederland.  

Israel’s grootste bezwaar tegen ‘Parijs’ was dat er vooraf is aangegeven dat als Israel niet aan de eisen zou voldoen er sancties tegen het land zouden worden aangekondigd, terwijl er geen vergelijkbare eis aan de Palestijnen werd gesteld. 

Mislukte soufflé

De slotverklaring van ‘Parijs’ bevatte echter niet veel nieuws. De congresgangers herbevestigden de internationale eis dat er een tweestatenoplossing moet komen en drongen er bij Israel en de Palestijnse Autoriteit op aan dat opnieuw te onderschrijven. Er was ook een oproep aan de conflictpartijen om geen eenzijdige acties te ondernemen die vredesbesprekingen zouden kunnen schaden — waaronder geweldpleging en nederzettingenactiviteit — en om “directe en zinvolle onderhandelingen te beginnen”. Wel werd in de Parijse slotverklaring de  VN-Veiligheidsraadresolutie 2334 onderschreven. De Israelische regering beschouwt deze resolutie als anti-Israelisch. Zie hier onze berichtgeving hierover en over de reacties van de Israelische regering

Woordvoerder Emanuel Nahshon van het Israelische ministerie van Buitenlandse Zaken concludeerde spottend dat de conferentie uiteindelijk net zo plat was “als een mislukte soufflé”. En premier Benjamin Netanyahu stelde vast dat de Parijse bijeenkomst “de laatste trillingen van de wereld van gisteren” markeerde. “Morgen ziet alles er heel anders uit en morgen is erg dichtbij”, aldus Netanyahu in een verwijzing naar het aantreden van de nieuwe Amerikaanse president Donald Trump.

Ook Joodse organisaties hebben zich in harde woorden over de conferentie uitgelaten. De voorzitter van het World Jewish Congress, Ronald Lauder bijvoorbeeld, betitelde de bijeenkomst als “zinloos en dwaas” en zei dat hij hem deed denken aan de “lawine van anti-Israelfora die we de laatste tijd bij de Verenigde Naties gezien hebben”.

De meerderheid van de Israeli’s kan zich niet vinden in de onevenredige druk op Israel, en de disproportionele aandacht van de VN en de Westerse landen op het Israelisch-Palestijnse conflict. Toch vonden oppositiepartijen “De Zionistische unie”, “Meretz” en “De Arabische lijst” dat Israel aanwezig had  moeten zijn in ‘Parijs’ om het Israelische standpunt te vertegenwoordigen.  

Geen Britse en Australische steun voor slotverklaring

Het Verenigd Koninkrijk, dat als duidelijk teken van afkeuring slechts een ambtelijke delegatie naar Parijs had afgevaardigd, en Australië, weigerden uiteindelijk de Parijse slotverklaring te ondertekenen.

“Wij hebben in het bijzonder bezwaar tegen een internationale conferentie die bedoeld is om de vrede tussen partijen te bevorderen zonder hen daar zelf bij te betrekken”, liet het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken weten.

“Alhoewel de Australische regering op de Parijse conferentie vertegenwoordigd was, betekent dat niet dat wij instemmen met ieder element van de slotverklaring”, betoogde een woordvoerder van de Australische minister van Buitenlandse zaken Julie Bishop.

De secretaris-generaal van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie PLO, Saeb Erekat, heeft de Verenigd Koninkrijk en Australië onmiddellijk scherp veroordeeld. “Wij roepen beide landen op deze fout te herstellen en de staat Palestina te erkennen, in lijn met hun steun voor en commitment aan de tweestatenoplossing”, aldus Erekat.

Britse steun voor Israel ook in de EU

Londen beperkte zich vervolgens niet tot het afwijzen van de Parijse slotverklaring. Een dag later blokkeerde het Verenigd Koninkrijk, samen met enkele Balkanlanden, ook nog het door de Europese ministerraad overnemen ervan. Als zodanig werd voorkomen dat de EU automatisch de in de Parijse slotverklaring meegenomen VN-resolutie 2334 zou onderschrijven. De Britse rol is opmerkelijk, omdat Londen in de Veiligheidsraad wél voor die anti-Israelische resolutie stemde. Vermoed wordt dat premier Theresa May, die een uitgesproken pro-Israelische regering leidt, en de nieuwe Britse minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson hun VN-ambassadeur niet in de hand hadden, toen die in New York zijn stem over 2334 uitbracht. (zie onze berichtgeving hierover eerder deze maand) 

EU-buitenland chef Frederica Mogherini verklaarde na afloop van de EU-ministerraad dat de Parijse slotverklaring én VN-Veiligheidsraadresolutie 2334 desondanks “volledig uitdrukking geven aan de geconsolideerde Europese positie”.

Foto: De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Marc Ayrault in zijn openingstoespraak op de Parijse conferentie. Bron: Sputnik.

De volledige Engelstalige tekst van de Parijse slotverklaring volgt hieronder

 

Middle East Peace Conference Joint Declaration (15 January 2017)

1.     Following the Ministerial meeting held in Paris on 3 June 2016, the Participants met in Paris on 15 January 2017 to reaffirm their support for a just, lasting and comprehensive resolution of the Israeli-Palestinian conflict. They reaffirmed that a negotiated solution with two states, Israel and Palestine, living side by side in peace and security, is the only way to achieve enduring peace.

They emphasized the importance for the parties to restate their commitment to this solution, to take urgent steps in order to reverse the current negative trends on the ground, including continued acts of violence and ongoing settlement activity, and to start meaningful direct negotiations.

They reiterated that a negotiated two-state solution should meet the legitimate aspirations of both sides, including the Palestinians’ right to statehood and sovereignty, fully end the occupation that began in 1967, satisfy Israel’s security needs and resolve all permanent status issues on the basis of United Nations Security Council resolutions 242 (1967) and 338 (1973), and also recalled relevant Security Council resolutions.

They underscored the importance of the Arab Peace Initiative of 2002 as a comprehensive framework for the resolution of the Arab-Israeli conflict, thus contributing to regional peace and security.

They welcomed international efforts to advance Middle East peace, including the adoption of United Nations Security Council resolution 2334 on 23 December 2016 which clearly condemned settlement activity, incitement and all acts of violence and terror, and called on both sides to take steps to advance the two-state solution on the ground; the recommendations of the Quartet on 1 July 2016; and the United States Secretary of State’s principles on the two-state solution on 28 December 2016.

They noted the importance of addressing the dire humanitarian and security situation in the Gaza Strip and called for swift steps to improve the situation.

They emphasized the importance for Israelis and Palestinians to comply with international law, including international humanitarian law and human rights law.

2.     The Participants highlighted the potential for security, stability and prosperity for both parties that could result from a peace agreement. They expressed their readiness to exert necessary efforts toward the achievement of the two-state solution and to contribute substantially to arrangements for ensuring the sustainability of a negotiated peace agreement, in particular in the areas of political and economic incentives, the consolidation of Palestinian state capacities, and civil society dialogue.

Those could include, inter alia:

§  a European special privileged partnership; other political and economic incentives and increased private sector involvement; support to further efforts by the parties to improve economic cooperation; continued financial support to the Palestinian authority in building the infrastructure for a viable Palestinian economy;

§  supporting and strengthening Palestinian steps to exercise their responsibilities of statehood through consolidating their institutions and institutional capacities, including for service delivery;

§  convening Israeli and Palestinian civil society fora, in order to enhance dialogue between the parties, rekindle the public debate and strengthen the role of civil society on both sides.

III. Looking ahead, the Participants:

§  call upon both sides to officially restate their commitment to the two-state solution, thus disassociating themselves from voices that reject this solution;

§  call on each side to independently demonstrate, through policies and actions, a genuine commitment to the two-state solution and refrain from unilateral steps that prejudge the outcome of negotiations on final status issues, including, inter alia, on Jerusalem, borders, security, refugees and which they will not recognize;

§  welcome the prospect of closer cooperation between the Quartet and Arab League members and other relevant actors to further the objectives of this Declaration.

As follow-up to the Conference, interested Participants, expressing their readiness to review progress, resolved to meet again before the end of the year in order to support both sides in advancing the two-state solution through negotiations.

France will inform the parties about the international community’s collective support and concrete contribution to the two-State solution contained in this joint declaration.

 

Bronnen:

http://www.timesofisrael.com/uk-says-paris-summit-may-harden-palestinian-positions/

http://www.jpost.com/Arab-Israeli-Conflict/Britain-Balkan-countries-keep-EU-from-adopting-Paris-declaration-478630

http://www.jpost.com/Arab-Israeli-Conflict/Palestinians-slam-UK-Australia-for-not-supporting-Paris-peace-declaration-478693

http://www.timesofisrael.com/fears-of-new-resolution-dulled-un-security-council-to-gather-tuesday/

http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files/israel-palestinian-territories/peace-process/initiative-for-the-middle-east-peace-process/article/conference-for-peace-in-the-middle-east-15-01-17

 

dinsdag 17 januari 2017

Geen zicht op vrede in Parijs

 

 

OpinieZ | zo 15.01.17 13:00

Geen zicht op vrede in Parijs

Vandaag vindt in Parijs een vredesconferentie plaats over het Israëlisch-Palestijns conflict, waarmee initiatiefnemer Frankrijk zegt het zicht op de tweestatenoplossing te willen vasthouden. Opvallend zijn de afwezigen: Israël en de Palestijnse Autoriteit (PA).

Frankrijk had in juni vorig jaar al een voorbereidende conferentie georganiseerd, waarop werkgroepen werden gevormd die zich op een drietal terreinen zouden richten: de nodige Palestijnse instituties, de economische voordelen van vrede, en het betrekken van het maatschappelijk middenveld in het proces. Toen was er nog sprake van dat Israël en de Palestijnen op de vervolgconferentie wel aanwezig zouden zijn.

Timing
Israël is – in tegenstelling tot de PA – tegen deze conferentie en wil alleen in directe onderhandelingen met de PA zonder voorwaarden vooraf – over vrede praten. PA-president Abbas heeft altijd op zijn minst een bouwstop in de nederzettingen en Oost-Jeruzalem geëist. Daarom liggen de onderhandelingen alweer sinds 2014 stil. Opvallend is ook de timing: vijf dagen voordat Obama en minister Kerry aftreden en plaats maken voor Trump. Het lijkt erop dat men voor die tijd nog even snel een lijn of richting uit wil zetten voor de komende jaren.

Veiligheidsraad
Mogelijk zal de conferentie dan ook uitmonden in een nieuwe kritische Veiligheidsraadresolutie die richtlijnen uitzet om van bovenaf een tweestatenoplossing op te leggen, zo melden verschillende kranten. Net als na de Veiligheidsraadsresolutie van eind december is de verwachting dat Israël laaiend zal zijn en de hakken in het zand zal zetten. Dergelijke druk en eenzijdige veroordelingen versterken juist de rechts-nationalistische sentimenten in Israël die door Europa zo verafschuwd worden. Europa doet daarbij hetzelfde als dat men Trump verwijt: men bekritiseert slechts één partij en neemt de andere in bescherming.

Kolonisten
In Israël is nog steeds een meerderheid van de bevolking voor een tweestatenoplossing zo laten peilingen keer op keer zien. Als we de reportages van NOS- en Trouw correspondent Monique van Hoogstraten, de NRC-artikelen van Derk Walters en de eindeloze reeks opiniestukken van Jaap Hamburger mogen geloven, zijn alle Israëli’s echter fanatieke kolonisten, behalve een handvol nobele vredesactivisten. Israël moet daarom tegen zichzelf in bescherming worden genomen middels sancties van buitenaf en zo een oplossing opgelegd krijgen die ook voor haar feitelijk het beste is. Men heeft het alleen zelf nog niet door, aldus de bekende riedel van Hamburger en co.

De vele Israëli’s die voor een compromis met de Palestijnen zijn maar tegelijkertijd alle vertrouwen hebben verloren in Abbas. Zijn letterlijke woorden – ‘Wij zegenen iedere druppel bloed die voor Jeruzalem is gevloeid, omdat het schoon en puur bloed is, bloed dat voor Allah is gevloeid, als Allah het wil.’- worden voor het gemak genegeerd.

Geld voor geweld
Overigens krijgt ook de weduwe van de terrorist die vorige week met een vrachtwagen op een groep Israëlische soldaten inreed, een maandelijkse toelage van de PA. Volgens de Amerikaanse nieuwssite The Algemeiner zou het gaan om ruim 750 dollar, naast een eenmalig bedrag van bijna 1600 dollar. Na de aanslag gingen Palestijnen de straat op en vierden de geslaagde actie. Het is dus zeer begrijpelijk dat de meeste Israëli’s huiverig zijn om land over te dragen aan het huidige Palestijnse leiderschap. Dat is niet omdat ze zo verknocht zijn aan de nederzettingen, maar omdat ze bang zijn dat Israëlische concessies, zoals in het verleden ook gebeurde, leidden tot meer Palestijns geweld in plaats van minder.

Messenintifada
Abbas neemt al niet meer de moeite dergelijke aanslagen pro forma te veroordelen. Ook tijdens de zogenaamde messenintifada die anderhalf jaar geleden begon en waarbij honderden steekincidenten plaatsvonden, hoorde je zelden een veroordeling uit zijn mond. Het wordt simpelweg niet meer van hem verwacht, de EU steunt hem toch wel en geeft hem toch wel geld. Er is immers geen alternatief.

Als Abbas niet in het zadel wordt gehouden, grijpt Hamas de macht en als hij wordt gedwongen geweld tegen Israël te veroordelen en een einde te maken aan de verheerlijking van geweld in Palestijnse media, dan speelt dat slechts de extremisten in de kaart. Aldus de redenering. Aan Palestijnen kun je nou eenmaal geen eisen stellen, zoals dat ze zich oprecht voor vrede en twee staten uitspreken en bereid zijn daar zelf ook concessies voor te doen.

Israël onder druk
In de media lezen we echter een ander verhaal. Afgelopen weekend gingen Jaap Hamburger van EAJG en Martin Siepermann van The Rights Forum weer lekker los in de NRC. Hun werd de vraag gesteld hoe het vredesproces weer vlot getrokken kan worden. Hamburger bepleit ‘massieve, veelomvattende, en eenzijdige druk’ op Israël en ‘weinig druk op de zwakste en gedupeerde partij, Palestina’. De regering moet stoppen met ‘het paaien van Israël’, want dit maakt van Israël ‘een in het eigen gelijk opgesloten, arrogante natie, die zich nergens meer voor wenst te verantwoorden. Israël heeft zeventig jaar alle kansen op een enigszins rechtvaardige oplossing gesaboteerd, na ‘Oslo 1993’ in toenemende mate. Bedenk: wie niet horen wil moet voelen.’

Martin Siepermann van The Rights Forum hekelt het beleid van de VS en beweert dat Obama acht jaar lang alle pogingen saboteerde om Israël onder druk te zetten. Europa moet niet accepteren dat Israël en de VS onder Trump de tweestatenoplossing begraven en moet de Palestijnen van het juk van de bezetting bevrijden. Etc.

Medicijn
Meer paaien van de Palestijnen dus en meer druk op Israël. Oftewel: nog wat meer van hetzelfde medicijn, want de patiënt is van de al behoorlijk hoge doses die het nu krijgt nog niet echt opgeknapt. Zo werd vroeger als aderlaten niet hielp nog wat meer adergelaten, met soms desastreuse gevolgen. Vaak werkt een medicijn wel in een beperkte mate maar als je teveel toedient kan het dodelijk zijn.

Druk en sancties kunnen, mits met mate toegepast, bij beide partijen en met een realistisch perspectief, conflicterende partijen tot concessies aanzetten.

Concessies
Voor Israël is het perspectief alles behalve aanlokkelijk: veel, heel veel concessies doen aan een keer op keer onbetrouwbaar en machteloos gebleken partner die niet veel in ruil te bieden heeft. Om alleen al te ‘mogen’ praten moet Israël alle nederzettingen bevriezen inclusief de Joodse wijk in Jeruzalem, iets wat de regering in gevaar zou brengen en dus niet erg aantrekkelijk is. Daarnaast is het een praktisch probleem vanwege de nijpende woningnood in Jeruzalem.

Gevangenen
In die gesprekken eist Abbas vervolgens dat er hopen gevangenen vrijkomen, zoals in 2014 ook gebeurde. Israël werd toen onder zware druk gezet dat te doen. Sommige van hen hebben inmiddels alweer aanslagen gepleegd. Zoals te verwachten kreeg Israël daar niks voor terug: geen oprechte erkenning, geen reële concessies, en ook niet meer internationale steun. Bij Abbas volgen op bepaalde eisen doorgaans nog meer eisen, geen concessies.

Impasse
Het werkelijke probleem is dus niet dat Israël te weinig concessies doet maar dat de Palestijnen daar niks tegenover stellen. Het is waar dat de huidige Israëlische regering minder bereid is tot concessies dan voorgaande, maar dat is niet de oorzaak van de impasse. Het is ook waar dat deze regering meer dan vorige inzet op de nederzettingen, maar ook dat is niet de oorzaak; het is eerder een bijverschijnsel of gevolg.

Perspectief
Alle vredesconferenties liepen uiteindelijk stuk op het feit dat Palestijnse leiders geen concessies wilden doen of bang waren die niet aan hun volk te kunnen verkopen. Wil je Israël tot meer concessies aanzetten, dan zul je naast de zweep ook iets aanlokkelijks te bieden moeten hebben: een werkelijk perspectief op meer erkenning, minder veroordelingen en vrede.

Druk
Dat kan Europa bieden, door de druk op de Palestijnen en Arabische landen op te voeren: scherper reageren wanneer Israël in de VN, bij UNESCO en bij sportwedstrijden eenzijdig veroordeeld en buitengesloten wordt. Stoppen met het financieren van Palestijnse ‘mensenrechten’ organisaties die Israël niet erkennen en niet voor vrede en verzoening zijn.

Terugkeer
In plaats daarvan zou men meer moeten inzetten op werkelijke vredesinitiatieven en werkelijke toenadering, waarbij Israëli’s en Palestijnen elkaar ontmoeten, samen problemen oplossen en samen naar school gaan. De Palestijnen moet duidelijk worden gemaakt dat een tweestatenoplossing niet samengaat met het zogenaamde recht op terugkeer van de miljoenen nakomelingen van de vluchtelingen. En dat het hele idee van een tweestatenoplossing inhoudt dat één daarvan een Joodse staat is, een term die Abbas maar niet over zijn lippen kan krijgen.

Extremisten
Met hun beleid van eenzijdige veroordelingen van en eisen aan Israël, versterken de VN en de EU juist de extremisten aan beide kanten. De Palestijnen worden bevestigd in hun slachtofferrol en Israël voelt zich bevestigd in het oude sentiment dat men door niemand wordt begrepen en van niemand anders recht of veiligheid hoeft te verwachten.

Trump
Als Trump dadelijk aan de macht komt gaat hij waarschijnlijk het tegenovergestelde doen en er wordt al voor gewaarschuwd dat dat de vrede niet dichterbij zal brengen. Trump steunt immers op voorhand Israël en zei Israëls keuzes te zullen volgen: een tweestatenoplossing of iets anders. Het lijkt dan ook dat de kolonisten ruim baan zullen krijgen, omdat Israël niet meer hoeft te vrezen voor Amerikaanse kritiek op het nederzettingenbeleid.

Anderzijds heeft de komende minister van Buitenlandse Zaken Tillerson zich wel voor de tweestatenoplossing uitgesproken. De standpunten van de EU en de VS zullen hoe dan ook verder uit elkaar komen te liggen onder Trump en dat zal de kansen op vrede niet vergroten. Of men zou het met elkaar op een akkoordje moeten gooien waarbij de EU eindelijk druk gaat uitoefenen op de Palestijnen in ruil voor druk op Israel door Trump. Dat lijkt allerminst waarschijnlijk, maar wat Trump daadwerkelijk gaat doen als president is nog onvoorspelbaar.

Al met al is het dan ook uiterst twijfelachtig of deze conferentie de vrede tussen Israël en de Palestijnen een stap dichterbij gaat brengen. Dat kan ook haast niet anders als de direct betrokken partijen er geen heil in zien.

===============================================================
Foto: Building the separation wall, West Bank by SarahTz is licensed under CC BY 2.0
===================================================

 

vrijdag 13 januari 2017

Bewegingsvrijheid voor Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever (video)

 

In zijn toespraak op 28 december haalde John Kerry een vaak herhaalde klacht aan over de Israelische checkpoints die de bewegingsvrijheid voor miljoenen Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever sterk zouden beperken, die voor dagelijkse vernederingen, economische schade en meer zorgen.

De Joods-Amerikaanse videoblogger Ami Horowitz testte het verwijt en kwam tot de conclusie dat je ongehinderd door vrijwel de gehele Westoever kunt rijden, ook met een Palestijnse auto, zonder ooit te worden gestopt. Checkpoints trof hij alleen aan op de grens met Israel en bij Jeruzalem. De vele Palestijnen die daar de grens over gingen, met werkpasjes of andere papieren, hoefden daar doorgaans niet meer dan 10 minuten te wachten.

Een andere interessante videoblogger is de Canadese Israeli Corey Gil-Shuster, die sinds 2010 allerlei vragen, meestal betreffende het conflict, voorlegt aan willekeurige Israeli’s en Palestijnen.

Op de vraag ‘How much do you suffer under occupation?’ worden inderdaad vaak de checkpoints als belangrijk punt genoemd. Corey zegt zelf echter nog nooit een checkpoint te zijn tegengekomen in zijn vele trips door de Westbank. Bij doorvragen blijkt het vaak te gaan om vroegere checkpoints (die grotendeels rond 2010 zijn opgeheven), om checkpoints aan de grenzen of tijdelijke checkpoints. Palestijnen die het vliegtuig willen nemen kunnen bijvoorbeeld niet via Israel reizen maar moeten naar Jordanië, en Palestijnen uit het noorden van de Westbank die naar Bethlehem willen mogen niet door Jeruzalem maar moeten daaromheen rijden via een slecht onderhouden weg. Tijdelijke checkpoints worden opgericht als de IDF op zoek is naar terroristen c.q. verdachten. De laatste geïnterviewde in onderstaande video geeft overigens toe Israel niet als echte (legitieme) staat te beschouwen, dus de grensovergangen naar Israel zijn voor hem even goed illegitieme checkpoints. Bij (Oost-)Jeruzalem geldt dat waarschijnlijk voor alle Palestijnen.

 

Wouter

 

 

woensdag 11 januari 2017

Eenzijdigheid ondermijnt effectieve rol VN in Midden-Oosten conflict (IMO)

 

 

http://www.israel-palestina.info/actueel/2017/01/11/eenzijdigheid-ondermijnt-effectieve-rol-vn-midden-oosten-conflict/

 

= IMO Blog = 

Zoals te verwachten was Israel laaiend na aanname van resolutie 2334 door de VN Veiligheidsraad. Netanyahu riep een tiental ambassadeurs van leden van de Veiligheidsraad op het matje en kondigde een tijdelijke bevriezing van de diplomatieke contacten met de voorstemmers aan. Hij riep ook de Israelische ambassadeurs uit Nieuw Zeeland en Senegal (mede-indieners van de resolutie) terug. Hij noemde de steun van Nieuw Zeeland voor de resolutie een ‘oorlogsverklaring’ en zette de ontwikkelingshulp aan Senegal stop. Ook de Israelische bijdragen aan VN instellingen zouden herzien worden.

Bij velen in Israel bevestigen dergelijke eenzijdige veroordelingen het gevoel dat de wereld tegen hen is en men zich vooral niks van de eeuwige kritiek van de internationale gemeenschap moet aantrekken. Gecombineerd met het feit dat er binnenkort een Israel goed gezinde president in het Witte Huis zit, besloot men dan ook de hakken in het zand te zetten. Dat lijkt me niet bepaald bevorderlijk voor de vrede, zoals Susan Rice in 2011 zo terecht opmerkte. Ook de Palestijnse positie zal er niet beter op worden: de Palestijnen ervaren immers keer op keer dat ze via de VN wel kunnen bereiken wat in directe onderhandelingen met Israel maar niet wil lukken: hun zin krijgen, gelijk krijgen zonder zelf iets te hoeven opgeven. Dat een eigen staat daarmee niet dichterbij komt, lijkt van ondergeschikt belang. Men hoopt dat op deze manier Israel uiteindelijk een regeling opgelegd zal krijgen, waarbij men zelf slechts lippendienst hoeft te bewijzen aan een aantal principes.

Wanneer je de lijst van niet gevetode resoluties over Israel en het conflict bekijkt, vallen een paar dingen op. Ten eerste werden vele tientallen resoluties aangenomen met een voorstem of onthouding van de VS, die Israelisch (vaak militair) optreden ten opzichte van buurlanden of de Palestijnen bekritiseerden. Ten tweede het totale gebrek aan evenwicht. Waar specifieke Israelische acties vaak goed zijn voor een hele resolutie die nergens anders over gaat, worden Palestijnse acties slechts zelden concreet vermeld. Ik kwam slechts één resolutie tegen, uit 2002, waarin 2 Palestijnse aanslagen (er waren er honderden dat jaar) concreet werden genoemd en veroordeeld (resolutie 1435). Het merendeel van de resolutie ging, het zal u niet verbazen, over Israels militaire operaties tegen al die aanslagen en de gevolgen daarvan voor de Palestijnen. De resolutie eist (demands) van Israel de complete terugtrekking uit de bezette gebieden van voor de tweede Intifada, en roept de PA op (calls on) ‘to meet its expressed commitment to ensure that those responsible for terrorist acts are brought to justice by it’. Niet erg evenwichtig. Veel resoluties gaan uitsluitend over Israelische wandaden en agressie c.q. legeroperaties zonder een woord over de aanleiding voor die acties.

Na de veroordeling van de concrete Israelische acties volgen dan vaak nog wat algemene formuleringen over de inspanning die beide partijen moeten leveren voor vrede. Neem bijvoorbeeld resolutie 1544 uit mei 2004, toen Israel huizen in Rafah langs de grens met Egypte had platgegooid omdat van daaruit tunnels werden gegraven onder de grens door waar doorheen o.a. wapens werden gesmokkeld voor Hamas. De resolutie verlangt van Israel:

“… to address its security needs within the boundaries of international law, Expressing its grave concern at the continued deterioration of the situation on the ground in the territory occupied by Israel since 1967, Condemning the killing of Palestine civilian that took place in the Rafah area, Gravely concerned by the recent demolition of homes committed by Israel, the occupying power in the Rafah refugee camp”

Geen woord over de reden voor de Israelische acties. Daarna volgen dan een paar algemene oproepen:

“Recalling the obligations of the Palestinian Authority and the Government of Israel under the Road Map, Condemning all acts of violence, terror and destruction, Reaffirming its support for the Road Map, endorsed in its resolution 115 (2003)”

Waarna Israel nog eens specifiek wordt bekritiseerd en gemaand tot vreedzamer gedrag. Veel resoluties zitten ongeveer zo in elkaar, waarbij ook steeds weer naar voorgaande resoluties wordt verwezen.

En dat brengt me op het derde punt dat opvalt, namelijk de totale ineffectiviteit van de Veiligheidsraad. Soms volgen tientallen resoluties over eenzelfde zaak. Weinig resoluties lijken effectief te zijn geweest en te zijn opgevolgd. Een reden daarvoor is dat ze realiteitszin missen. Wanneer Israel al deze resoluties zou hebben opgevolgd, zou het waarschijnlijk niet meer hebben bestaan, of met veel meer aanslagen en instabiliteit te maken hebben. Het is simpelweg niet realistisch wel continu de Israelische acties te veroordelen, zonder enig oog voor de oorzaken ervan en zonder een alternatief te bieden. Hoe kan Israel haar ‘veiligheidsbehoefte binnen het internationaal recht veiligstellen’? Ik zou het niet weten. Ik denk dat Sharon daar ook geen idee van had, dus legde hij de resolutie naast zich neer, net als de tientallen anderen over Gaza en ten tijde van de tweede Intifada.

Het internationaal recht geeft regels voor hoe staten met elkaar zouden moeten omgaan en wat in tijden van oorlog geoorloofd is, maar Israel heeft vooral met terrorisme van relatief kleine en niet altijd even georganiseerde groepen te maken. De acties in Rafah waren een reactie op de wapensmokkel door Hamas en de bouw van tunnels onder de grens met Egypte door. Of dat mag van het internationaal recht zal Hamas een rotzorg zijn, en de VN op zijn beurt interesseert zich niet erg voor wat Hamas doet want dat is geen staat. Dat had natuurlijk al lang aangepast moeten zijn maar binnen de VN vormen de Arabische en islamitische landen een groot machtsblok dat veel op dat gebied kan tegenhouden.

Een andere reden dat ook Veiligheidsraad resoluties niet effectiever zijn is dat ze zoals gezegd  evenwicht missen. Dat de Palestijnse Autoriteit  praktisch nooit wordt veroordeeld en alleen in algemene zin wordt opgeroepen tot het bijdragen aan vrede, is omdat de PA geen staat is. Tegelijkertijd wordt zij op andere gebieden vaak wel als staat behandeld (en kan daardoor binnen de VN op steeds meer manieren Israel dwars zitten en bijvoorbeeld resoluties indienen) en is haar status binnen de VN in 2012 nog eens verhoogd naar waarnemende niet-lid staat. Wanneer het op plichten aankomt wordt echter vaak vergoelijkend gezegd dat de Palestijnen nou eenmaal nog geen staat hebben die verantwoordelijk kan worden gesteld voor wangedrag van gewapende groepen die al dan niet in directe dan wel indirecte vorm aan de PA en het regerende Fatah zijn verbonden.

Overigens had de uitgaande secretaris-generaal van de VN Ban Ki-Moon op het laatst ook oog voor de onevenwichtigheid van de VN tegenover Israel:

“Decennia van politiek gemanoeuvreer hebben een disproportioneel aantal van resoluties, rapporten en conferenties gecreëerd die Israël bekritiseren,” aldus Ki-moon. “In plaats van dat dit de Palestijnen helpt, heeft deze realiteit de VN verhinderd om haar rol effectief te vervullen.” Ban Ki-moon bekritiseerde extremisten aan beide zijden inclusief Hamas, dat ‘een antisemitisch handvest heeft dat streeft naar de vernietiging van Israël’.

Evenwichtige resoluties, waaraan concrete acties, beloningen en sancties worden verbonden, zouden kunnen bijdragen aan een oplossing van het conflict. Amerika vetoot weliswaar af en toe anti-Israel resoluties maar stelt deze onderliggende problemen niet aan de kaak.

Sommigen hopen dat met Trump een andere tijd zal aanbreken, maar Trumps houding tegenover de VN is zo negatief dat ik vrees dat hij daar weinig voor elkaar zal krijgen. Hij zal meer gaan vetoën wat hem niet uitkomt, waardoor de VN nog ineffectiever wordt. Hij zal vaker op ramkoers liggen met andere landen. Of Israel met een dergelijke vriend uiteindelijk beter af is valt nog te bezien. Mogelijk raakt de rechtse regering verblind door overmoed en zal zij dingen doen waarvan tegenstanders al tijden beweren dat Israel ze doet, en zal bijvoorbeeld de onafhankelijke rechtspraak en de positie van kritische journalisten stevig onder druk worden gezet. De polarisatie binnen de Israelische samenleving lijkt ook steeds verder toe te nemen, zoals blijkt uit de reacties op de veroordeling van sergeant Azalia voor het doodschieten van een gewonde op straat liggende Palestijnse messentrekker. De eenzijdige kritiek van buiten werkt het vergroten van de tegenstellingen binnen Israel in de hand: rechts zet steeds meer de hakken in het zand en links voelt zich gesterkt door de internationale kritiek. Dit is zeker geen recept voor vrede.

Ratna Pelle

 

Vrede komt niet door verklaringen en resoluties bij de VN (IMO)

 

 

http://www.israel-palestina.info/actueel/2017/01/10/vrede-komt-verklaringen-en-resoluties-vn/

= IMO Blog = 

Een dag voor Kerstmis nam de VN Veiligheidsraad een resolutie aan waarin (onder meer) het Israelische nederzettingenbeleid werd veroordeeld en strijdig met het internationaal recht werd verklaard. Dit was aanleiding voor een hoop media aandacht voor een normaal gesproken routineuze bezigheid van een niet al te effectief gremium. Daarvoor zijn twee redenen: het ging over Israel, en het ging over Amerika en ook over de niet al te beste relatie tussen Netanyahu en Obama, en de niet al te beste relatie tussen Obama en Trump, en als Trump ergens over twittert is het bovendien ook per definitie nieuws, dus genoeg redenen om hier in de kerst en oud op nieuw periode flink over uit te wijden.

Het grote nieuws was dat de resolutie niet door de VS werd gevetood, ondanks Israelisch aandringen vooraf en lobbywerk van Trump die de oorspronkelijk indiener, Egypte zover had gekregen ervan af te zien.  De suggestie die daarbij veelal werd gewekt is dat de VS dergelijke resoluties doorgaans vetood en er dus een duidelijk signaal uitging van de huidige onthouding. Dat laatste is zeker waar, het eerste ligt iets genuanceerder.

Vooral felle Israel sympathisanten briesten dat Obama nu zijn ware aard liet zien en Israel nog even een trap na moest geven, of ook dat Israel het slachtoffer werd van Obama’s rancune tegen de aanstaande president Trump. Dat de stem daarmee te maken heeft zou goed kunnen; daarnaast zal ook de frustratie over het uitblijven van ook maar iets dat in de verste verte zou kunnen doen denken aan enige vooruitgang in het vredesproces hebben meegespeeld. Zowel Obama als minister Kerry hadden immers, net als veel voorgangers, graag gezien dat er onder hun termijn aanzienlijke vooruitgang was geboekt, en geloven ook dat dit de vrede in de rest van de regio zou bevorderen. De onthouding zou Israel volgens velen dan ook mede aan zichzelf te danken hebben, daar de huidige regering wel erg weinig doet om het vredesproces weer vlot te trekken, en openlijker dan ooit de kolonisten en nederzettingen steunt.

Veel media presenteerden de Amerikaanse onthouding zoals gezegd als uitzonderlijk. NRC schreef:

Op de valreep heeft president Obama dan toch gedaan waar Israël al die tijd voor vreesde. Voor het eerst in acht jaar hebben de Verenigde Staten vrijdagavond eens niet hun veto gebruikt voor een resolutie in de VN-veiligheidsraad die de Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever veroordeelt.

De Groene gaat een stuk verder en beweert:

Hij liet een Amerikaans veto achterwege bij een resolutie van de Verenigde Naties tegen het koloniseringsbeleid van Israël, voor het eerst sinds de VN bestaan.

Maar ook buitenlandse media schreven vergelijkbare zaken. De indruk wordt gewekt (en soms zelfs glashard beweerd) dat de VS zowat alle Israel kritische resoluties vetoën om zo Israel in bescherming te nemen. In de 8 jaar dat Obama president was is er echter slechts één andere resolutie over de nederzettingen ingediend en door de VS gevetood, in 2011. Ook eerder, met name rond 1979/1980, heeft de Veiligheidsraad diverse kritische resoluties over de nederzettingen aangenomen waarbij de VS dus niet haar veto heeft gebruikt. Ook zijn er tientallen resoluties aangenomen die Israelische legeroperaties op de Westbank hekelden tijdens de tweede Intifada, of in de Gazastrook, of in Jeruzalem, of in Libanon. Allemaal niet gevetood door de VS. Zie voor een lijst van VN Veiligheidsraad resoluties over Israel vanaf de Zesdaagse Oorlog de website van Americans for Peace Now.

Vredesactivisten en Israel critici wijzen er van hun kant juist op dat Obama minder anti-Israel resoluties heeft laten passeren dan voorgaande presidenten. Ook dat is een wat misleidende voorstelling van zaken, omdat er simpelweg minder Israelkritische resoluties zijn ingediend (een aantal gevetoode resoluties is op de JVL site te vinden). De VS heeft er dus zowel minder gevetood als minder laten passeren. Om die ene resolutie nu een breuk met het VS beleid wat dit betreft te noemen, is dan ook nogal overdreven. De lijst van gevetoode resoluties is overigens een stuk minder lang dan die van de niet-gevetoode, waarmee we de veelgehoorde bewering dat de VS automatisch (bijna) alles tegenhouden wat Israel niet uitkomt, naar het rijk der fabelen kunnen verwijzen, samen met die van de oppermachtige en louche Israellobby die overal haar invloed doet gelden. Hetzelfde geldt voor de aandacht die dit machtigste onderdeel van de VN besteedt aan Israel in vergelijking met de onmetelijk grotere ellende in pak hem beet Syrië, of Soedan (je hoort er niks meer over maar er wordt daar nog steeds gevochten), Irak of Jemen. Voor geen enkel conflict is zoveel aandacht als voor Israel en de Palestijnen, waarbij (ik kom daar zo meteen nog op terug) de kritiek en de veroordelingen eenzijdig tegen Israel gericht zijn. De grote vetoër is dan ook niet de VS, maar veeleer Rusland dat Assad consequent uit de wind houdt, en China dat Noord-Korea in bescherming neemt. Hun veto’s kosten vele mensenlevens.

Dat neemt niet weg dat het opvallend is dat Obama nu, vlak voor zijn aftreden, heeft besloten tot onthouding van een resolutie van precies dezelfde strekking als de gevetoode uit 2011. Zowel hij als Kerry zijn altijd uitgesproken kritisch geweest wat betreft de nederzettingen en het beleid van de regering Netanyahu. Enige frustraties wat dit betreft hebben ongetwijfeld meegespeeld. Kerry hield na de resolutie nog een lange toespraak waarin hij zijn visie op het conflict, de nederzettingen en de weg naar vrede uiteenzette. Geen antizionistische speech, maar wel uitermate kritisch naar vooral Israel. En dat is wat ook zo steekt aan die VN resolutie. Niet het feit dat de nederzettingen worden gehekeld, maar de eenzijdigheid. De resolutie begint met een aantal specifieke aantijgingen tegen Israel:

(…) Condemning all measures aimed at altering the demographic composition, character and status of the Palestinian Territory occupied since 1967, including East Jerusalem, including, inter alia, the construction and expansion of settlements, transfer of Israeli settlers, confiscation of land, demolition of homes and displacement of Palestinian civilians, in violation of international humanitarian law and relevant resolutions, (…)

Hierbij wordt overigens ook Oost Jeruzalem inclusief de Klaagmuur en Joodse wijk als bezet bestempeld, wat sinds jaar en dag beleid is in de Veiligheidsraad maar daarom niet minder absurd en partijdig. Daarna worden beide partijen opgeroepen om geweld tegen burgers te voorkomen, op te houden met opruiing en meer van dat fraais. Ook wordt de PA met name genoemd en opgeroepen om terreur tegen te gaan en illegale wapens te confisqueren. Om deze reden menen sommigen dat de resolutie eigenlijk best evenwichtig is en de kritiek uit (pro-)Israelische hoek onterecht. Dat is me te kort door de bocht. Tegenover uitgebreide veroordelingen van Israel staat een klein oproepje aan de PA, dat noem ik geen evenwicht. Ook wordt de PA niet specifiek gemaand de opruiing te stoppen en de terroristen in Israelische gevangenen niet langer als helden te bejegenen en maandelijks geld over te maken, om maar even een paar probleempjes aan Palestijnse kant te noemen.

Dit gebrek aan evenwicht geldt voor veel aangenomen resoluties over Israel. De resolutie uit 2011 die wel werd gevetood was overigens niet erger dan deze, en de argumenten die de VS toen aanvoerde golden voor deze ook:

Obama zei toentertijd over het VS veto: “Peace is hard work. Peace will not come through statements and resolutions at the United Nations – if it were that easy, it would have been accomplished by now.”

En Rusan Rice voegde daaraan toe: “Every potential action must be measured against one overriding standard: will it move the parties closer to negotiations and an agreement? Unfortunately, this draft resolution risks hardening the positions of both sides. It could encourage the parties to stay out of negotiations and, if and when they did resume, to return to the Security Council whenever they reach an impasse.”

Dat is dus ook perfect op resolutie 2334 van toepassing, alleen ligt de politieke situatie nu net iets anders. In 2011 wilde Obama meer rekening houden met het congres waarmee hij nog jaren moest samenwerken, nu als uitgaande president wil hij nog even een symbolische daad laten zien.

Ratna Pelle

 

donderdag 5 januari 2017

Kerst: symbolisch licht voor de één, schaduw voor de ander?

 

 

http://www.israel-palestina.info/actueel/2017/01/05/kerst-symbolisch-licht-schaduw/

 

– door Tjalling –

Kerstmis is een lichtfeest dat wordt gevierd in de (op het noordelijk halfrond) donkerste tijd van het jaar. Dat voor deze periode is gekozen heeft niet te maken met kennis over de feitelijke geboortedatum van Jezus Christus, maar met de betekenis die aan de Zijn geboorte wordt gegeven en zoals Hij wordt erkend door christenen, namelijk als symbolisch 'licht voor de wereld'.

Licht en de draaiing van de aardas

Licht bestaat uit elektromagnetische golven waarvan de golflengten door het menselijk oog waargenomen kunnen worden. De tegenspeler van licht is de schaduw: deze wordt veroorzaakt door een voorwerp wat het licht blokkeert.

De aardas staat in een hoek van 23,44° met de normaal op het baanvlak van de aarde rond de zon. Hierdoor variëren in de loop van het jaar de hoek waaronder de zonnestralen het aardoppervlak raken en de lengte van de dag ten opzichte van de nacht. Deze effecten samen veroorzaken de seizoenen. In de zomer zijn de dagen langer dan de nachten. Rond 21 december is de nacht op het noordelijk halfrond het langst. Vanaf dit tijdstip worden de dagen weer langer en de nachten korter. Met enige fantasie zou men dan kunnen zeggen dat het (zon)licht weer begint terug te keren. Dit geeft nog altijd aanleiding voor het toekennen van symboliek en het vieren van feest.

Heidense licht of joelfeesten vervangen door kerstfeest

De Germanen vierden rond Midwinter (21 december) hun midwinter- of joelfeest waarbij het duistere boze werd verjaagd en het licht werd begroet. Van oudsher werd Midwinter gevierd met uitbundige feesten waarin met name lekker eten centraal stond. De oude Romeinen versierden hun huizen met hulsttakken en de Noormannen staken grote vredesvuren aan. In de Scandinavische talen heet Kerstmis tot op vandaag 'jule feest'.

In de vierde eeuw zorgden keizer Constantijn de Grote en de bisschoppen van de vroege christelijke kerk ervoor dat Kerstmis op 25 december zou worden gevierd. Op deze datum werd rond de Middellandse Zee tot dan toe de zonnegod vereerd onder vele verschillende namen zoals Ra in Egypte en Helios in Griekenland. In het late Romeinse Rijk was dit vooral de zonnegod Sol Invictus. Omdat Jezus het 'Licht van de Wereld' genoemd werd zou Constantijn I hebben besloten dat de geboorte van Christus op deze dag gevierd zou moeten worden.

(schilderij door Hugo van der Goes, 1480)

 

Betekenis van Jezus Christus en kerstfeest

De betekenis die aan Jezus Christus wordt toegekend is dat Hij het woord van God is dat voor het heil van allen mens is geworden. Symbolisch uitgedrukt als het hemelse licht in de aardse duisternis. Dit is de kern van het christelijk geloof, maar die is wel erg cryptisch geformuleerd. Iets minder cryptisch geformuleerd is, dat de betekenis van de Tenach (het Oude Testament) in het leven van Jezus tot uitdrukking is gekomen. (In de tijd dat Jezus geleefd zou hebben moest het Nieuwe Testament nog geschreven worden.)

Het Tweede Vaticaans Concilie zegt over de betekenis van Jezus Christus o.a.: "Het Woord van God, waardoor alles is geschapen, is zelf mens geworden, zodat Het als de volmaakte mens allen kon redden en alles in zich recapituleren. De Heer is het doel van de mensengeschiedenis, het punt waarnaar alle verlangens van de geschiedenis en van de beschaving convergeren, het centrum van de mensheid, de vreugde van alle harten en de vervulling van hun verlangens". Met het Woord van God wordt de Bijbel bedoeld. Reden tot vreugde dus, en die vreugde kan worden gesymboliseerd in licht, het licht van God, wat dus tot uitdrukking komt in Jezus, die met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid heeft bestaan en als Joodse baby werd geboren ergens in het Israël van vlak voor het begin van de gangbare jaartelling.

Het Jodendom kent ook een lichtfeest, met een op z'n minst al evenzeer indrukwekkende en vreugdevolle betekenis: Chanoeka.

Chanoeka

Met het Chanoekafeest (in het Hebreeuws חנכה of חנוכה, wat 'inwijding' betekent) herdenkt men de herinwijding van de Tempel van Jeruzalem in 164 v.Chr. door Juda de Maccabeër. Het feest staat ook wel bekend als 'het feest van de lichtjes' (Chag Ha'Orot) of inwijdingsfeest. Na de herinwijding was er volgens de beschrijving van het wonder van de olie in de Talmoed slechts één kruikje koosjere olie voorradig om de menora te branden tijdens de reiniging van de Tempel. Het kruikje raakte echter niet leeg voordat nieuwe zuivere olie was toebereid, maar schonk genoeg olie om de menora gedurende acht dagen brandend te houden. Het feest duurt acht dagen, ter nagedachtenis aan dit 'chanoeka wonder'. De eerste dag van dit feest begint na zonsondergang van de 24e dag van de joodse maand kislew.

Het symbolische licht van Christus en de donkere schaduw

Zoals al is opgemerkt kan aan 'licht' een symbolische betekenis worden toegekend. Echter er zijn vormen van interpretatie van symbolisch licht waardoor 'schaduwen' ontstaan. Een (subjectieve) uitleg van toegekende betekenis aan licht door de één is dan in figuurlijke zin het voorwerp wat het licht blokkeert voor de ander. De symbolische betekenis van licht voor christenen bijvoorbeeld, werpt een donkere schaduw over Joden. Christelijke kerken, en zeker ook de vroege kerk, zien en zagen in Jezus een soort van nieuw begin. Het heil van God, wat eerst was bedoeld voor alleen Israël, zou in Jezus voortaan voor alle mensen zijn bestemd. Veel christenen denken dat het christendom de opvolging is van het jodendom, waarbij veel van de doctrines en praktijken zijn behouden, zoals het monotheïsme, het geloof in een messias en bepaalde vormen van de eredienst. Helaas heeft die vroege kerk die opvolging veel te letterlijk geïnterpreteerd. De christelijke kerk zou zelfs in de plaats zijn gekomen van Israël, ofwel de vervangingstheologie.* Deze – intussen heel omstreden – vorm van theologie heeft fors bijgedragen aan het antisemitisme en is een grote misser geweest van het christendom. Het verleden heeft immers geleerd dat wat in het christendom gevierd word als symbolische terugkeer van het licht in Jezus Christus, een schaduw heeft opgeworpen voor het Joodse volk met heel pijnlijke gevolgen.

De vervangingstheologie heeft dan officieel wel afgedaan, er zijn helaas nog altijd vormen van vervangingstheologie, zoals bijvoorbeeld het geval is bij de bevrijdingstheologie van Palestijnse theologen. Het voert te ver om hier uitvoerig stil te staan bij de betekenis van de bevrijdingstheologie en hoe die dan weer precies wordt geïnterpreteerd door Palestijnse theologen. Eén ding is duidelijk, zowel de bevrijdingstheologie en ook veel Palestijnse theologen staan op gespannen voet met het zionisme, en dat is een understatement.

Politisering van de betekenis van het kerstfeest

Politisering van de betekenis van het kerstfeest is niet per definitie hetzelfde als de vervangingstheologie. Politisering van het kerstfeest is aan de betekenis daarvan een politieke wens of lading verbinden. De symboliek van Kerst als feest van licht en vrede, wordt hierbij vaak afgezet tegen de realiteit, waarbij Israël tot een schaduw over de kerstgedachte wordt. Politisering van Kerst heeft immers vaak betrekking op de bezetting door Israël van de Westelijke Jordaanoever. De intentie van de christelijke boodschap wordt afgezet tegen de huidige situatie op de Westbank (Samaria en Judea), die beschouwd wordt als een symbool van de duisternis. Helemaal onbegrijpelijk is dat niet, want Bethlehem, de plaats waar volgens de overlevering Jezus werd geboren, ligt op de Westbank. Dit negatief wegzetten van Israël is echter onheus, en helemaal in tegenstelling is tot de verklaring van het Tweede Vaticaans Concilie over Jezus Christus.

De aardse realiteit is immers in schril contrast met de intentie van Jezus Christus. Daarin zit ook de kiem van heel veel ellende, namelijk een betekenis zoals die wordt gegeven aan Jezus Christus is mythisch van aard en kan onmogelijk worden gecreëerd door mensen. Om die reden is het ook onheus om een soort van goddelijk geïnspireerde dan wel mythische intentie rechtstreeks in verband te brengen met een door oorlogen en/of andere omstandigheden veroorzaakte toestand waarin mensen lijden. Daar schiet niemand iets mee op. Wil men toch een soort van wens aan de kerstgedachte verbinden die ook kan resulteren in enige vooruitgang, dan zal die menselijk gezien 'haalbaar' moeten zijn en daarbij oog èn oor hebben voor àlle betrokken partijen, dus ook die van de bovenliggende. Bij politieke ladingen van het kerstfeest is er tot nog toe vrijwel alleen aandacht voor het perspectief van de underdog, in dit geval de Palestijnse bewoners van de Westbank, en speciaal die van Bethlehem en omgeving.

Enkele voorbeelden uit de afgelopen decembermaand

Heel veel media publiceren vanuit het paradigma dat de 'bezetting' onwenselijk is, en zien in de boodschap van Kerst uiteraard een heel goede aanleiding om weer eens aan te tonen hoe slecht vooral Palestijnen het hebben. De bezetting zou maar beter plaats moeten maken voor een soevereine Palestijnse staat naast het Israël achter de Groene Lijn. Immers, voor veruit de meeste Palestijnse bewoners van de Westbank is er symbolisch gezien nog steeds weinig licht en een eigen Palestijnse staat zou verlichting geven… Vanuit die gedachte is er ook afgelopen maand weer het nodige gepubliceerd. Ik beperk mij hier echter tot twee voorbeelden daarvan.

In Trouw stond een artikel van Stevo Akkerman waarin hij o.a. schrijft over een schisma tussen Joden en Palestijnen wat volgens hem in de bus naar Bethlehem tot uitdrukking komt. Verder in zijn artikel schrijft hij: "Dit komt allemaal, iets te kort samengevat, doordat het zionisme stamt uit het laat-negentiende-eeuwse Europa, zo heb ik begrepen van de Israëlische historicus Zeev Sternhell." En verder: "Het antisemitisme van die periode dwong de Joden te zoeken naar een eigen staat, maar het karakter van die staat werd gekleurd door het denken uit de regio waar de meeste Joden vandaan kwamen: Midden- en Oost-Europa."

Het is duidelijk, het zionisme wordt hier haaks op de boodschap van Kerst geplaatst. Aan het eind merkt Akkerman op dat de strijdende partijen eerst maar eens terug zouden moeten naar af, naar 'de vrijheid die Joden en Palestijnen ooit beiden hadden in dit land'. Het is echter zeer de vraag in hoever er door de eeuwen heen daar werkelijk van vrijheid sprake is geweest.

Op een cartoon van Collignon in de Volkskrant van afgelopen 20 december is in het midden het kindje Jezus te zien. Hij stelt een, vanuit het perspectief van de lezers bekeken, cryptische vraag: "Het land dat jullie van mij hebben gehad, hebben jullie dat intussen al van je buren gestolen?"  , waarop Joseph antwoordt: "We zijn bezig…". Collignon zet zo de Israëli's neer als landdieven, met een religieuze rechtvaardiging, en roept een contrast op met de (christelijke) kerstgedachte en vredesboodschap.

Vreedzame co-existentie

Het staat een ieder vrij om aan concrete verschijnselen een symbolische betekenis te geven. Daar is niks mis mee, sterker nog, zoiets werkt inspirerend en verrijkend. De figuurlijke schaduwen die het oproept kunnen makkelijk worden getemperd. Daar is eigenlijk alleen het besef voor nodig dat mensen en volken heel veel verschillen van elkaar. De één zal aan een bepaalde gebeurtenis een symbolische betekenis als licht toekennen, de ander juist weer niet. In alle gevallen zal het er om moeten gaan dat viering van eigen feesten en de betekenissen daarvan geen akelige gevolgen hebben voor andere nominaties dan de eigen.
Het is in concreto te hopen dat er ook in dit nieuwe jaar mensen zijn die intens werken aan het tot stand brengen van een duurzame vrede tussen Israël en de Palestijnen. Een vreedzame co-existentie van twee staten naast elkaar, die echter alleen tot stand kan komen middels rechtstreekse onderhandelingen waarbij ook van Palestijnse kant aanzienlijke concessies zullen moeten worden gedaan.


(* Noot:
Er zijn zeer aanzienlijke stromingen in het christendom die nadrukkelijk afstand nemen van de gedachte dat de christelijke kerken de opvolging zouden zijn van het Jodendom. )